سیاهپوشی در سوگ ائمه نور علیهم السلام (ریشه های تاریخی، مبانی فقهی) صفحه 85

استناد واحتجاج مستقل فقهی است، ملاحظۀ مجموع آنها (به نحوی روشن و اطمینان بخش) معلوم می دارد که خاندان پیامبر (صلّی الله علیه وآله) در سوگ شهدای خویش لباس عزا می پوشیده اند و رنگ این لباس نیز سیاه بوده است. بر این اساس، داوری در باب وجود چنین سیره ای، منوط به ملاحظۀ جمیع شواهد تاریخی یی است که ذیلاً خواهد آمد.

1. سیاهپوشی در سوگ حمزه (علیه السّلام)

جنگ احد، یکی از جنگهای بسیار مهم عصر پیامبر (صلّی الله علیه وآله) است که پس از پیروزی گذرای اوّلیّه، به شکست فاحش مسلمین انجامید و 70 کشته از سپاه اسلام برجای گذاشت و حتی وجود نازنین پیامبر نیز آسیب دید. یکی از شهدای این جنگ، حمزه (عموی پیامبر، و سردار رشید و شجاع و جان برکف اسلام) بود که به طور غافلگیرانه، با زوبین یک غلام سیاه حبشی به نام وحشی، از پای درآمد و پس از شهادت به دست هند (همسر کینه توز ابوسفیان) به فجیعترین وضع مُثله شد. شهادت 70 تن از مجاهدین مسلمان، خصوصاً شهادت فجیع و دردناک حمزه، بر جامعه اسلامی و در رأس آنان پیامبر (صلّی الله علیه وآله) بسیار گران آمد و به خشم و اندوه شدید آنان انجامید. سخن رسول گرامی اسلام پس از بازگشت به مدینه که: «لکن حمزه لابواکی له» (حمزه، گریه کن ندارد) و همّت گروه انصار به گریه و نوحه بر حمزه و باقی ماندن این رسم در مدینه (1) مشهور تاریخ است.

در بحبوحۀ جنگ احد، زمانی که (به توطئه دشمن) شایعۀ شهادت پیامبر (صلّی الله علیه وآله) بر سر زبانها افتاد و به گوش زنان انصار در مدینه رسید، آنان (بنا به نقل امام صادق (علیه السّلام)) روی خراشیدند، گیسوان افشان کردند، موی از پیشانی کندند، گریبان چاک دادند و آب و نان را در سوگ پیامبر برخویش حرام کردند. تا اینکه پیامبر به مدینه بازگشت و با آنان به نیکویی سخن گفت و فرمان داد که به منازل خویش