زندگانی حضرت امام حسین علیه السلام صفحه 497

بوده است. آن حضرت از دردهای جانکاهی که از دست دشمنان به وی می رسید، ناله ها داشت و می فرمود: «وای که آنان با من به نیرنگ عمل می کنند! و می دانند که من از نیرنگ آنان آگاهم و از آنها به انواع نیرنگها آشناتر ولی می دانم که نیرنگ و خدعه در آتش است، پس بر مکر آنان صبر می کنم و همانند آنچه آنان مرتکب شده اند، مرتکب نمی شوم ...» «1».

(1) آن حضرت از کسی که درباره او گفته بود به امور سیاسی آگاه نیست و معاویه نسبت به آنها از او آگاهتر است، انتقاد کرده می فرماید: «به خدا قسم! معاویه از من باهوشتر نیست ولی او غدر می کند و دست به فجور می زند و اگر ناپسندی غدر نمی بود، من از باهوشترین

مردم بودم «2»».

(2) آن حضرت علیه السّلام از عوامل ناشایستی که بعضی از مردم به آنها اعتماد می ورزند تا به هدفشان برسند، سخن گفته است، عواملی چون غدر و همانند آن از مکر و نفاق و از کسانی که این امور را جایز می دانند و آنها را خوش روشی می نامند، انتقاد کرده می فرماید: «آن کس که می داند بازگشت چگونه است، غدر نمی ورزد ولی ما در روزگاری قرار گرفته ایم که بیشتر اهل آن غدر را فرزانگی می دانند و نادانان این روزگار آنها را به خوش روشی می شناسند، آنها را چه باشد، خداوند آنان را بکشد! انسان آگاه، نوع حیله را گاه می بیند و در برابر آن مانعی از امر و نهی خداوند را مشاهده می کند، پس آن را آگاهانه رها می کند پس از اینکه بر انجام آن توانا بوده است، ولی آنکه احتیاطی در دین ندارد، آن فرصت را غنیمت می شمارد ..».
______________________________
(1) جامع السعادات 1/ 239.
(2) شرح نهج البلاغه 2/ 180.
(1) امام، سیاست خود را بر این اخلاق بنا کرد، سیاستی که در دنیای اسلام درخشید و سبب جاودانگی آن حضرت و افتخار انسانیت به حضرتش در همه نسلها و زمانها گردید.