پیاده تا کربلا: آداب و فضائل زیارت سیدالشهدا (علیه السلام) صفحه 38

شیعه و پیرو حقیقی به زبان نیست، بلکه به عمل و کردار صحیح است. و تنها منحصر به کارهای نیک نیست، بلکه باید از کارهای ناشایست و ناپسند نیز دوری کرد.

در این راستا امام صادق علیه السلام می فرمایند: لَیْسَ مِنْ شِیعَتِنَا مَنْ قَالَ بِلِسَانِهِ وَخَالَفَنَا فِی أَعْمَالِنَا وَآثَارِنَا وَلَکِنْ شِیعَتُنَا مَنْ وَافَقَنَا بِلِسَانِهِ وَقَلْبِهِ وَاتَّبَعَ آثَارَنَا وَعَمِلَ بِأَعْمَالِنَا أُولَئِکَ شِیعَتُنَا؛ «کسی که با زبان مدّعی پیروی از ماست و در عمل و نحوه زندگی با ما مخالفت می کند، شیعه ما نیست. شیعه ما کسی است که با زبان و دل با ما همراه است و دنبال ما حرکت می کند و در عمل از ما پیروی می نماید. آنان پیروان راستین ما هستند». (1)

دانشمند کیست؟

امام حسین علیه السلام در تعریف شخص دانا و دانشمند چنین می فرمایند: لو أنَّ العالِمَ کُلَّما قالَ أحسَنَ وأصابَ، لأوشَک أن یُجَنَّ مِنَ العُجبِ، وإنَّما العالِمَ مَن یَکثُرُ صَوابُهُ؛ «اگر همه گفته های عالِم، نیکو و درست بود، ممکن بود که از خودبینی دیوانه شود؛ بلکه همانا عالم، کسی است که گفته های درستش فراوان باشد». (2)

همچنین در سخنی شیوا نشانه دانشمند بودن را چنین بیان می کنند: مِنْ دَلَائِلِ الْعَالِمِ انْتِقَادُهُ لِحَدِیثِهِ وَعِلْمُهُ بِحَقَائِقِ فُنُونِ النَّظَرِ؛ «از نشانه های دانشمند، نقد کردن گفته خود و آگاهی به حقائق فن های مناظره است». (3)

1- وسائل الشیعه، ج15، ص247.
2- محاضرات الأدباء، ج1، ص50.
3- تحف العقول، ص248.