پیاده تا کربلا: آداب و فضائل زیارت سیدالشهدا (علیه السلام) صفحه 42

شایسته است انسان قدرت عذرخواهی کردن و ظرفیت عذرپذیری داشته باشد؛ چرا که هر انسانی ممکن است دچار غفلت و اشتباه شود. و لکن بهتر است کاری که نیاز به پوزش دارد انجام ندهد تا از عزت و وقار شخص نکاهد. اگر گفتار و رفتار آدمی پسندیده و نیکو باشد نیازی به عذرخواهی پیش نمی آید. و لکن کسانی که راه شک و تردید را می پیمایند دچار لغزش های فراوانی می شوند که در نتیجه می بایست از هر کاری معذرت بخواهند. و البته پذیرش عذر نیز از کرامت و بزرگی شخص خبر می دهد و امری پسندیده است؛ چرا که ممکن است روزی هم خودمان دچار لغزش شویم.

اگر پوزش نکو باشد ز کِهتر (1) نکوتر باشد آمرزش ز مِهتر (2) (اسعد گرگانی)

سلام

اشاره

امام حسین علیه السلام می فرمایند: لِلسَّلَامِ سَبْعُونَ حَسَنَهً تِسْعٌ وَسِتُّونَ لِلْمُبْتَدِئِ وَوَاحِدَهٌ لِلرَّادِّ؛ «سلام، هفتاد حسنه دارد، شصت و نه حسنه آن برای سلام کننده است و یک حسنه از آن پاسخ دهنده سلام». (3)

سید شهیدان در سخنی دیگر بخیل را چنین تعریف می کنند: الْبَخِیلُ مَنْ بَخِلَ بِالسَّلَامِ؛ «بخیل کسی است که در سلام کردن بُخل ورزد». (4)

همچنین در اهمیت سلام می فرمایند: قَالَ لَهُ [للحسین علیه السلام] رَجُلٌ ابْتِدَاءً کَیْفَ أَنْتَ عَافَاکَ اللَّهُ فَقَالَ علیه السلام لَهُ السَّلَامُ قَبْلَ الْکَلَامِ عَافَاکَ اللَّهُ ثُمَّ قَالَ علیه السلام لَا تَأْذَنُوا لِأَحَدٍ حَتَّی یُسَلِّمَ؛ «مردی در آغاز سخن به امام حسین علیه السلام گفت: چگونه ای، خدایت عافیت دهد؟! امام علیه السلام به او فرمود: سلام قبل از کلام است، خدایت عافیت دهد! سپس فرمود: به کسی اجازه [سخن گفتن] ندهید تا آنکه سلام دهد». (5)

1- کوچک تر.
2- بزرگ تر.
3- تحف العقول، ص247.
4- تحف العقول، ص248.
5- تحف العقول، ص246.