لمعة من بلاغة الحسین علیه‌السلام‌ صفحه 53

و قال اذا كان يوم القيامة، نادي مناد، ايها الناس من كان له علي الله اجر فليقم قال: فلا يقوم الا اهل المعروف [192] .و كان عليه‌السلام كثيرا ما يتمثل و يقول:يا اهل لذة دنيا لا بقاء لها ان اغترارا بظل زائل حمق [193] .آن گاه كه قيامت بر پا شود، منادي مردم را خطاب مي‌كند: اي مردم! هر كه پاداشي از خداوند طلب دارد برخيزد، پس جز اهل نيكي و خير، برنخيزند، و حضرت بسيار اين بيت را ترنم مي‌كردند:اي كساني كه از دنياي ناپايدار لذت مي‌بريد! فريفته شدن به سايه‌اي كه از بين مي‌رود حماقت است.

بنده دنيا

و قال الناس عبيد الدنيا، و الدين لعق علي السنتهم يحوطونه ما درت معائشهم فاذا محصوا بالبلاء، قل الديانون [194] .«و هذا الكلام مما لا تصاب له قيمة، و لا يقرن اليه كلام و كفي به موعظة و حكمة و عبرة لناظر مفكر».مردم بندگان دنيا هستند و دين خدا بازيچه زبانشان شده و آن را هر گونه كه زندگي‌شان اقتضا كند، تغيير مي‌دهند و اگر به واسطه‌ي بلايي امتحان شوند، معلوم خواهد شد كه چه كمند انسان‌هاي متدين و واقعي.

ظاهر و باطن قرآن

و قال القرآن ظاهره انيق، و باطنه عميق [195] .قرآن ظاهرش زيبا و باطنش عميق است.

اصناف مردم

جاء رجل الي اميرالمؤمنين فقال اخبرني ان كنت عالما عن الناس و عن اشباه الناس، و عن النسناس؟ فقال اميرالمؤمنين عليه‌السلام: يا حسين أجب الرجل:فقال عليه‌السلام: اما قولك: اخبرني عن الناس، فنحن الناس، و لذلك قال الله تعالي ذكره في كتابه: (ثم افيضوا من حيث افاض الناس) فرسول الله صلي الله عليه و آله و سلم الذي افاض بالناس.و اما قولك: اشباه الناس، فهم شيعتنا، و هم موالينا، و هم منا، و لذلك قال ابراهيم عليه‌السلام: (فمن تبعني فانه مني).و اما قولك: النسناس فهم السواد الاعظم. و اشار بيده الي جماعة الناس.ثم قال: (ان هم الا كالانعام، بل هم اضل سبيلا) [196] .مردي خدمت اميرمؤمنان آمد و عرضه داشت: اگر عالميد بفرماييد «ناس» و «اشباه ناس» و «نسناس» چه كساني هستند؟ اميرمؤمنان رو به فرزندشان كرده و فرمودند: حسين جان! جواب مرد را بده.حضرت فرمود: اما ناس، بدان كه ما خانواده، ناس هستيم؛زيرا خداوند در قرآن فرموده است: از همان جايي كه مردم كوچ مي‌كنند شما نيز كوچ كنيد و اين رسول خدا بود كه مردم را براي مشعر الحرام كوچ داد. اما اشباه ناس، آنها شيعيان و ياران مانند كه از خود ما هستند و از اين رو حضرت ابراهيم عليه‌السلام فرمود: هر كس از من پيروي نمايد، از من است، و اما نسناس، توده‌ي بزرگ مردم هستند، و با دست به گروهي اشاره كردند و اين آيه را قرائت فرمودند: اينان نيستند، مگر حيوانات، بلكه پايين و پست‌تر از آنها.

كمال عقل

تذاكروا العقل عند معاوية، فقال لا يكمل العقل الا باتباع الحق [197] .(روزي در حضور حضرت در مجلسي كه معاويه نيز بود در مورد عقل گفت و گو شد) حضرت فرمودند: تكميل عقل ممكن نيست، مگر با پيروي از حق و حقيقت.

شير دادن به كودك