- مقدّمه 1
- آتش عشقِ حسینی 3
- عاشورا ، روز غم 4
- دیده های خندان 5
- محرّم ، ماه سوگواری 5
- سالگرد سوگ حسین علیه السّلام 6
- بودجه عزاداری 7
- نوحه خوانی سنّتی 7
- پاداش شعر گفتن برای حسین علیه السّلام 8
- سرودن برای اهل بیت علیهم السّلام 9
- شعر خوانی در ایّام عزا 10
- اصحاب مدح و مرثیه 10
- مرثیه ، نصرت اهل بیت علیهم السّلام 11
- كُشته اشك 12
- یك قطره اشك 13
- به یاد فرزندان فاطمه علیها السّلام 14
- بهشت ، پاداش عزاداری 14
- سوگواری در خانه ها 15
- اشك علی علیه السّلام در سوگ شهدای كربلا 16
- بیست سال گریه 17
- اشك ، حجاب دوزخ 17
- ادب سوگواری 18
- چشمهای اشكبار 19
- احیاء خط اهل بیت علیهم السّلام 20
- مجالس حسینی 20
- اشكهای ارزشمند 21
- دلهای سوخته 22
- گریه برمظلومیّت شیعه 23
- ثواب بی حساب 23
- كوثر و اشك 24
- گریه آسمان 25
- گریه و اندوه مطلوب 26
- پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و گریه بر شهید 26
- نَفَسهای تسبیح 27
- فرشتگان سوگوار 28
- گریه بر حسین علیه السّلام 29
- مجالسی به یاد اَئمّه علیهم السّلام 30
- آثار گریستن بر حسین علیه السّلام 30
- اشگ و آمرزش گناه 31
- همدلی با عترت 32
- پی نوشتها 33
- مشخصات كتاب 33
- مقدمه 34
- چكیده 37
- واژگان كلیدی: 37
- فصل اول؛ تعریف ماهیت عزاداری 38
- فصل دوم فلسفهی عزاداری (چرا باید عزاداری كرد)؟ 41
- فصل سوم ثمرات عزاداری 46
- فصل چهارم عزاداری از دیدگاه روایات 49
- منابع و مآخذ 57
- پینوشت 58
- مشخصات كتاب 59
- ضرورت برگزاری مجالس حسینی 60
- چرا باید حادثه عاشورا را گرامی بداریم؟ 60
- مقدمه 60
- سابقه گریه 62
- گریه بر امام حسین و عاشوراییان 62
- لیاقت گریه و سوگواری 62
- دین و عزاداری 62
- گریه و سوگواری قبل از شهادت 63
- گریه پیامبر 63
- گریه بر امام حسین قبل از تولد 63
- گریه امام علی 63
- گریه آدم 63
- گریه و سوگواری بعد از شهادت 64
- نتیجه گیری 65
- مشخصات كتاب 65
- پیشگفتار 67
- برپایی شعائر دینی 68
- عزاداری 78
- عزاداری از مظاهر حبّ و بغض 84
- برپایی عزاداری در راستای وحدت 91
- حكم حضور در عزای اولیای الهی 91
- سینهزنی در سوگ امام حسینعلیه السلام 92
- لباس مشكی پوشیدن 97
- توضیح 98
- مرثیهسرایی 98
- مرثیهسرایی در سوگ اولیای الهی 99
- اشاره 100
- مرثیهسرایی در سوگ امام حسینعلیه السلام 100
- توضیح 104
- ادله جواز و رجحان مرثیهسرایی به شعر 105
- اشاره 105
- مرثیهسرایی به شعر در سوگ امام حسینعلیه السلام 120
- گریستن 131
- گریه در سوگ اولیای الهی از دیدگاه عقل 136
- گریه در سوگ اولیا از دیدگاه تاریخ 137
- گریستن در سوگ امام حسینعلیه السلام 145
- بررسی ادله مخالفین 149
- جزع در سوگ امام حسینعلیه السلام 153
- تباكی در سوگ اولیای الهی 155
- روانشناسی گریستن 156
- اشاره 157
- واقعه عاشورا در اندیشه اهل سنت 165
- واقعه عاشورا در اندیشه مسیحیان 169
- پی نوشت ها 176
- مقدمه 177
- مشخصات كتاب 177
- نقش عزاداری در بازسازی قیام عاشورا و آثار آن در زمینههای گوناگون 178
- مشخصات كتاب 179
- نتیجه 179
- چكیده 180
- حكم كلی گریه و عزاداری 181
- ادله و انواع مخالفان 181
- عزاداری از مصداقهای شعائر 181
- پاورقی 182
- مشخصات كتاب 183
- كلمة الاستاذ 184
- سخن استاد 186
- سرآغاز 188
- فصل اول: ماهیت شعائر/ 19 189
- اشاره 194
- انحصار واضع در شارع نیست … ص: 30 195
- برخی از شعائر را خود شارع وضع میكند، و این به معنی … ص: 30 195
- فصل دوم: مشروعیت شعائر نو ظهور 198
- فصل سوم: پاسخ به اعتراضات 208
- اشاره 213
- فرق خرافه با تخیّل و توهم … ص: 62 213
- خرافه و شعائر در دو جهت متقابل … ص: 64 215
- عَلَم و پرچم و كتیبه و … ص: 65 215
- تخیّل در نقل مصیبت … ص: 66 216
- اشاره 219
- اقسام استهزاء … ص: 71 220
- خطر تاثیر اهانت و استهزاء بر عقل اجتماعی … ص: 74 222
- دایرههای مختلف شعائر … ص: 77 224
- حفظ هویّت داخلی مومنان در گرو تعظیم شعائر ایمانی … ص: 85 227
- وهن مذهب یا نابودی مذهب؟ … ص: 86 228
- مطلب نخست: تحمّل ضرر در مسیر كسب فضائل … ص: 91 230
- اشاره 230
- مطلب دوم: شعائر حسینی مهمتر از ضرر شخصی … ص: 96 234
- ضرر دنیوی و نفع اخروی … ص: 105 240
- مطلب سوم: كدامین ضرر؟ … ص: 105 240
- منافع دنیوی و اخروی بیشمار شعائر حسینی مانع از تحقّق ضرر در آن است … ص: 107 242
- شعائر حسینی برای از خود گذشتناست نهخود را حفظ كردن … ص: 109 243
- همانند نیكان باش … ص: 111 244
- فهرستها/ 113 245
- مشخصات كتاب 281
- مقدمه ناشر 282
- برپایی شعائر دینی 283
- الف - آیات شعائر 285
- توضیح 285
- ب - آیات مشابه 286
- پاسخ 289
- اشاره 289
- پاسخ 290
- پاسخ 291
- پاسخ 291
- پاسخ 291
- پاسخ 292
- پاسخ 292
- پاسخ 293
- برپایی مراسم جشن 294
- اشاره 295
- وجوب محبّت 295
- توضیح 295
- اشاره 298
- الف) مقام ابراهیمعلیه السلام 298
- ب) صفا و مروه 298
- د) رمی جمرات 299
- ج) فدیه 299
- پاسخ 307
- پاسخ 307
- اشاره 307
- اشكال اوّل 307
- اشكال دوم 307
- پاسخ 308
- اشكال چهارم 308
- اشكال سوم 308
- پاسخ 308
- پاسخ 309
- اشكال پنجم 309
- پاسخ 310
- اشكال ششم 310
- عزاداری از دیدگاه عقل 311
- عزاداری از مظاهر حبّ و بغض 314
- اشاره 314
- توضیح 314
- كسانی كه محبّت آنها واجب است 314
- اهلبیت كیانند؟ 315
- دوستی اهل بیت در قرآن كریم 316
- دوستی اهلبیتعلیهم السلام در روایات 317
- ادلّه خاص 319
- جلوههای حبّ در زندگی انسان 320
- روان شناسی عزاداری 322
- توضیح 322
- حكم حضور در عزای اولیای الهی 326
- توضیح 327
- الف - روایات شیعه 327
- ب - روایات اهل سنت 328
- اشاره 330
- الف - روایات عامه 330
- پاسخ 331
- ب - روایات اهل بیتعلیهم السلام 331
- لباس مشكی پوشیدن 332
- پاسخ 332
- فهرست منشورات مسجد مقدّس جمكران 334
- سلسله كتابهای پیرامون وهابیت 335
- پی نوشت ها 336
- مشخصات كتاب 337
- مقدمه 338
- پیشگفتار 338
- هیجانهای روانی ناشی از عزاداری 338
- عزاداری چیست 338
- مراسم عزاداری یك گروه اجتماعی 338
- مراسم عزاداری از دیدگاه متون دینی 339
- آسیبشناسی مراسم عزاداری 339
- پاورقی 339
- تاریخچه شكل گیری مجالس عزاداری 340
- مشخصات كتاب 340
- مقدمه 340
- گفتاری از مصلحان معاصر در باب اصلاح عزاداریها 340
- ابعاد عاطفی 341
- اشاره 341
- نقش گریه در تحریك احساسات 341
- فلسفه عزاداری 341
- اشاره 341
- پاورقی 342
- پیشنهادات عملی 342
- چگونگی برگزاری عزاداریها و مشكلات آنها 342
- چكیده 343
- مشخصات كتاب 343
- عزاداری در ادب فارسی 344
- ابعاد سیاسی عزاداری 344
- نتایج عزاداری 344
- مقدمه 344
- تاریخچه عزاداری 344
- مشخصات كتاب 345
- پاورقی 345
- چكیده 346
- پاورقی 347
- مشخصات كتاب 348
- پیشگفتار 350
- مراتب عزاداری و عزاداران 351
- قرآن كریم 354
- شناخت معصومین و انواع مصائب آنها 354
- زیارت عاشورا 354
- اشاره 355
- زیارت ناحیه مقدسه 355
- جامعه كبیره 355
- اشاره 355
- مصیبت اعظم 356
- حیات طبیعی، كه شامل مراحل چهارگانه ذیل است 356
- جایگاه دین در حیات بشری 356
- حیات انسانی یا فطری 356
- اشاره 356
- اشاره 356
- متخصص كیست؟ 357
- معصومین راسخان در علم و عالمان به تأویل كتاب خدا هستند 357
- جایگاه رهبر متخصص و معصوم در حیات بشری 357
- چرا به شناخت اهل بیت نیازمندیم؟ 357
- اصل اصالت تخصص 357
- سینه معصومین جایگاه حقیقت قرآنی است 358
- رابطه وجودی ما و اهل بیت 358
- اهل بیت پدران حقیقی ما هستند 358
- معصومین نعمت ظاهر و باطن خداوند هستند 358
- فطری بودن دین و روح تشیع 358
- اهل بیت بزرگترین خویشاوند ما هستند 359
طبری به سند خود از خالد بن جابر نقل میكند كه از امام حسنعلیه السلام شنیدم كه بعد از كشته شدن امام علیعلیه السلام در ضمن خطبهای فرمود: «لقد قتلتم اللیلة رجلاً فی لیلة فیها نزل القران، و فیها رفع عیسی بن مریمعلیه السلام و فیها قتل یوشع بن نون فتی موسیعلیهما السلام، واللَّه ما سبقه احد كان قبله، ولایدركه احد یكون بعده. واللَّه ان كان رسول اللَّهصلی الله علیه وآله لیبعثه فی السریّة، و جبرئیل عن یمینه و میكائیل عن یساره، واللَّه ماترك صفراء ولابیضاء الاّ ثمانمائة او سبعمائة ارصدها لخادمه»؛(110) «شما امشب مردی را كشتید كه در آن شب قرآن نازل شد. و در آن شب عیسی بن مریمعلیه السلام به آسمان رفته و یوشع بن نون جوانمرد موسیعلیهما السلام كشته شد. به خدا سوگند! قبل از او كسی بر او سبقت نگرفته و بعد از او هیچ كس او را درك نخواهد كرد. به خدا سوگند! رسول خداصلی الله علیه وآله او را در سریه [جنگی میفرستاد، در حالی كه جبرئیل در طرف راست او و میكائیل در طرف چپ او بود. به خدا سوگند! هیچ زردی و سفیدی [طلا و نقرهای باقی نگذاشت به جز هشتصد و یا هفتصد درهم كه برای خادمش كنار گذارده بود.»
5 - مرثیهسرایی زنان بنیهاشم
حاكم نیشابوری به سندش از امبكر بن مسور نقل میكند كه گفت: چون حسن بن علی از دنیا رحلت نمود. زنان بنی هاشم برای او یك ماه نوحهسرایی كردند.(111)
مرثیهسرایی در سوگ امام حسینعلیه السلام
اشاره
با مراجعه به مصادر حدیثی و تاریخی پی میبریم كه پیامبرصلی الله علیه وآله و اهل بیتعلیهم السلام و صحابه و تابعین در زمان حیات خود اقامه عزا برای امام حسینعلیه السلام داشته و در سوگ او مرثیهسرایی كردهاند. اینك به مواردی در این باره اشاره میكنیم:
1 - مرثیهسرایی پیامبرصلی الله علیه وآله قبل از ولادت امام حسینعلیه السلام
حاكم نیشابوری به سند صحیح از امالفضل نقل میكند كه: «انّها دخلت علی رسول اللَّهصلی الله علیه وآله فقالت: یا رسول اللَّه! انّی رأیت حلماً منكراً اللیلة، قال: و ما هو؟ قالت: انّه شدید، قال: و ما هو؟ قالت: رأیت كأنّ قطعة من جسدك قطعت و وضعت فی حجری. فقال رسول اللَّهصلی الله علیه وآله: رأیت خیراً، تلد فاطمة - ان شاء اللَّه - غلاماً فیكون فی حجرك، فولدت فاطمة الحسین، فكان فی حجره، ثم حانت منّی التفاتة فاذا عینا رسول اللَّهصلی الله علیه وآله تهریقان من الدموع. قالت: فقلت: یا نبی اللَّه! بابی انت و امی مالك؟ قال: اتانی جبرئیلعلیه السلام فاخبرنی انّ امّتی سیقتل ابنی هذا. فقلت: هذا؟ فقال: نعم، و اتانی بتربة من تربته حمراء»؛ «روزی بر رسول خداصلی الله علیه وآله وارد شد و عرض كرد: ای رسول خدا! شب گذشته خواب بدی دیدم. حضرت فرمود: آن خواب چیست؟ عرض كردم، خواب بدی است. حضرت فرمود: چیست؟ عرض كردم: در عالم رؤیا دیدم گویا قسمتی از بدن شما جدا شده و در دامان من قرار گرفت. پیامبر فرمود: خواب خوبی دیدهای. فاطمه (دخترم) اگر خدا بخواهد پسری به دنیا خواهد آورد كه در دامان تو بزرگ خواهد شد.
ام الفضل میگوید: فاطمهعلیها السلام حسینعلیه السلام را به دنیا آورد و او در دامان من بود، همان گونه كه رسول خداصلی الله علیه وآله فرمود، تا آن كه بر رسول خداصلی الله علیه وآله وارد شدم و حسینعلیه السلام را در دامنش گذاردم. به حضرت توجه كردم، ناگهان دیدم كه اشك از چشمانش سرازیر شد. عرض كردم: ای پیامبر خدا! پدر و مادرم به فدایت، چه شده كه شما را گریان میبینم؟ حضرت فرمود: جبرئیل بر من نازل شد و خبر داد كه امتم به زودɠاو را به شهادت میرسانند. عرض كردم: این فرزند را؟ حضرت فرمود: آری. آن گاه قسمتی از تربت خونین آن حضرت را به من داد.»
این حدیث را عدهای از علمای اهل سنت نقل كردهاند، از قبیل: