بانک جامع عزاداری ویژه ماه محرم صفحه 219

شاعر دیگری از همین شیوه استفاده كرده واشتیاق فراوان جناب لیلا به فرزندش حضرت علی اكبر علیه السلام را- بر فرض بودن آن جناب در كربلا- این چنین به تصویر كشیده است:

نذر علیَّ لإن عادوا وإن رجعوا لأزرعنّ طریق الطفّ ریحانا

یعنی: من نذر می‌كنم كه اگر علی اكبر و امام حسین سالم از معركه برگردند راه كربلا را گل بكارم.

شیوه‌های نوین عزاداری بدعت یا سنت؟، ص: 70

واضح است شاعر نمی‌خواهد بگوید كه او واقعاً نذر كرده ویا قصد انجام چنین كاری را دارد، بلكه مقصود بیان شدّت اشتیاق مادر به دیدار فرزند است، كه این خود سبب بیدار كردن عواطف مردم در طول نسلهای متمادی است.

بنابراین آنچه گاه گفته می‌شود كه این شعر دروغ ویكی از تحریفات عاشورا است، زیرا گل كاشتن در سیصد فرسخ راه از مدینه تا كربلا بی عقلی وبی شعوری است، خالی از اشكال نیست. «1» البته همانطور كه گفته شد این بدان معنی نیست كه هر كسی هر آن چه در ذهنش آمد پرداخته و به بهانه زبان حال به اهل بیت عصمت علیهم السلام نسبت دهد. چه بسا چنین زبان حالی مقام شامخ اهل بیت علیهم السلام را در دیدگان پایین آورد. فهم مقتضیات حال نیازمند خبرویّت كامل بوده وكاری كاملًا تخصّصی است.

اسلوب شعر بر تخیل و حماسه و تحریك عواطف استوار است، اساس بلاغت در اینجا بر تصویر كشیدن غیر متصورها و محسوس كردن چیزهای نامحسوس است، در اینجا به مدلول مطابقی لفظ نگاه نمی‌كنند بلكه تمام نظر به آن معنی و مفهومی است كه در ورای این الفاظ گنجانده شده است. چنین شیوه بیان مصیبت استفاده منطقی و عقلانی از قدرت تخیل و توهم می‌باشد، و در حقیقت این قدرت روح در اختیار عقل قرار گرفته است.

شیوه‌های نوین عزاداری بدعت یا سنت؟، ص: 71

اشاره