بانک جامع عزاداری ویژه ماه محرم صفحه 286

در این آیه دو احتمال داده شده است: یكی آن كه حكم ایجابی باشد و در حقیقت خداوند مؤمنین را امر به تعظیم شعائر الهی نموده است. و دیگر این‌كه حكم تحریمی باشد؛ یعنی در صدد نهی از سستی كردن در برپایی شعائر الهی و مصادیقی كه در این آیه ذكر شده باشد.

2 - « ذَلِكَ وَمَنْ یُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَی الْقُلُوبِ»؛(7) «این است [مناسك حج ؛ و هر كس شعائر الهی را بزرگ دارد، این كار نشانه تقوای دل هاست.»

این آیه از واضح‌ترین آیات برای اثبات رجحان برپایی مراسم است، زیرا به طور صریح دلالت بر محبوبیّت و رجحان تعظیم شعائر الهی به طور عموم دارد.

3 - « وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُمْ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ لَكُمْ فِیهَا خَیْرٌ»؛(8) «و شترهای چاق و فربه را [در مراسم حج برای شما از شعائر الهی قرار دادیم؛ در آن‌ها برای شما خیر و بركت است.»

در این آیه «من» تبعیضیه به كار رفته است كه دلالت دارد بر این‌كه شترهای قربانی در ایام حج نیز از جمله شعائر الهی به حساب می‌آید.

4 - « إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَیْتِ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاجُنَاحَ عَلَیْهِ أَنْ یَطَّوَّفَ بِهِمَا»؛(9) «صفا و مروه از شعائر [و نشانه‌های ]خداست؛ بنابراین، كسانی كه حج خانه خدا و یا عمره انجام می‌دهند، مانعی نیست كه بر آن دو طواف كنند؛ [و سعی صفا و مروه انجام دهند. و هرگز اعمال بی رویه مشركان، كه بت‌هایی بر این دو كوه نصب كرده بودند، از موقعیّت این دو مكان مقدس نمی‌كاهد].»
5 - « فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ»؛(10) «و هنگامی كه از عرفات كوچ كردید خدا را نزد مشعرالحرام یاد كنید.»

این آیه نیز درصدد بیان شعائر دینی با لفظ «مشعر» شده است.

ب - آیات مشابه‌

نوعی دیگر از آیات است كه اشاره به شعائر دینی كرده ولی لفظی غیر از لفظ «شعائر» در آن به كار رفته است.

1 - « وَأَذِّنْ فِی النَّاسِ بِالْحَجِ‌ّ یَأْتُوكَ رِجَالاً وَعَلَی كُلِ‌ّ ضَامِرٍ یَأْتِینَ مِنْ كُلِ‌ّ فَجٍّ عَمِیقٍ * لِیَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ وَیَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِی أَیَّامٍ مَعْلُومَاتٍ عَلَی مَا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِیمَةِ الْأَنْعَامِ فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْبَآئِسَ الْفَقِیرَ * ثُمَّ لْیَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَلْیُوفُوا نُذُورَهُمْ وَلْیَطَّوَّفُوا بِالْبَیْتِ الْعَتِیقِ * ذَلِكَ وَمَنْ یُعَظِّمْ حُرُمَاتِ اللَّهِ فَهُوَ خَیْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ»؛(11) «و مردم را دعوت عمومی به حج كن، تا پیاده و سواره بر مركب‌های لاغر از هر راه دوری به سوی تو بیایند. تا شاهد منافع گوناگون خویش [در این برنامه حیات بخش باشند]؛ و در ایام معینی نام خدا را، بر چارپایانی كه به آنان داده است، [به هنگام قربانی كردن ببرند؛ پس از گوشت آن‌ها بخورید و بینوای فقیر را اطعام نمایید. سپس باید آلودگی‌هایشان را برطرف سازند؛ و به نذرهای خود وفا كنند، و بر گرد خانه گرامی كعبه طواف كنند. [مناسك حج این است؛ و هر كس برنامه‌های الهی را بزرگ دارد، نزد پروردگارش برای او بهتر است.»