بانک جامع عزاداری ویژه ماه محرم صفحه 309

بخاری در كتاب مغازی از صحیح خود در باب غزوه احد نقل می‌كند: ابوسفیان برای تحریك مشركین صدا داد: «اُعل هبل، اُعل هبل»؛ «زنده باد بت هُبل، زنده باد بت هُبل» پیامبرصلی الله علیه وآله فرمود: شما نیز جواب او را بگویید. عرض كردند: چه بگوییم؟ فرمود: بگویید: «اَللَّه أعلی وأجلّ». ابوسفیان بار دیگر شعار دیگری را برای تحریك مشركین به حمله سر داد: «نحن لنا العزّی ولا عزّی لكم»؛ «برای ماست عُزّی و شما عُزّی ندارید». پیامبرصلی الله علیه وآله فرمود: شما نیز جواب او را بدهید. عرض كردند: چه بگوییم؟ فرمود: بگویید: «اللَّه مولانا ولا مولی لكم»؛(76) «خدا مولای ماست و شما مولا ندارید».

آیا كسی مثل وهابیان می‌تواند به پیامبرصلی الله علیه وآله اعتراض نموده و بگوید: ای رسول خدا! این عمل تو تشبّه به كفار است و جایز نیست؟ مگر خداوند متعال در قرآن كریم نفرموده: « كُتِبَ عَلَیْكُمُ الصِّیَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَی الَّذِینَ مِنْ قَبْلِكُمْ»؛(77) «بر شما روزه نوشته و حتمی شده؛ همان‌گونه كه بر اقوام قبل از شما نیز نوشته شده بود.» پس مجرد تشابه یك عمل با كردار پیشینیان، دلیلی بر بطلان آن نیست.

شیخ شلتوت در كتاب «الفتاوی» در جواب سؤال كسی كه از او درباره كلاه‌هایی كه از غرب وارد می‌شود سؤال نمود، می‌گوید: «صحیح نیست كه بگوییم این كلاه‌ها زیّ خاص غیرمسلمین و شعار غیراسلامی است، بلكه مسلمان و غیرمسلمان در آن مساوی است و آنچه كه مسلمانان به سر می‌گذارند به قصد تشبه به غیر مسلمین در خصوصیات دینشان نیست، بلكه به جهت جلوگیری از حرارت خورشید یا سرمای زمستان از آن استفاده می‌كنند. لذا مشكلی ندارد».(78)

ثانیاً: اساس جواز یك عمل، انطباق آن با كتاب و سنّت است؛ خواه شبیه به عمل دیگران باشد یا نه. و ما مشروعیت آن را با ادله عام و خاص ثابت كردیم.

ثالثاً: همان‌گونه كه از كلام شیخ شلتوت استفاده شد، مقصود از تشبّه به نصارا، تشبّه در اختصاصیات آنان؛ از قبیل صلیب و زدن ناقوس است، نه در هر عملی.

اشكال پنجم‌

سلف صالح این عمل را انجام ندادند.

پاسخ‌

اوّلاً: در اصول به اثبات رسیده كه عدم فعل معصوم دلالت بر حرمت، و فعل معصوم دلالت بر وجوب ندارد، بلكه تنها عدم فعل، دلالت بر عدم وجوب و فعل دلالت بر عدم حرمت دارد. پس مجرّد انجام ندادن، دلیل بر حرمت و عدم جواز نیست.

ثانیاً: سیره و عمل مسلمین تا عصر ابن تیمیه، برپایی مراسم بوده و اهل سنّت تصریح دارند كه اجماع حجّت است.