بانک جامع عزاداری ویژه ماه محرم صفحه 322

نتیجه این كه اقامه عزاداری نیز لوازم و مظاهر حبّ اهل بیت‌علیهم السلام است.

روان شناسی عزاداری‌

اشاره

بیشترین و مهم‌ترین تأثیری كه مراسم عزاداری بر شركت كنندگان دارد تأثیرات روانی است و بیشتر شركت كنندگان نیز در پی همین نوع تأثیرات هستند. لذا برخی می‌گویند: عزاداری و ازدیاد این مراسم در طول سال و به مناسبت‌های مختلف باعث می‌شود كه جامعه از شادی‌ها دور باشد و بیشتر احساس غمگینی كند و در نتیجه باعث افزایش افسردگی در جامعه شود. اینك به بررسی این سؤال و پاسخ به آن می‌پردازیم.

مراتب گریه‌

توضیح

گریه دارای یك ظاهر است و یك باطن. ظاهر آن یك امر فیزیولوژیك است؛ یعنی باید تأثیرات روانی از طریق محرّك‌های بیرونی یا درونی مثل تفكّر شكل گیرد، سپس این تأثرات وارد چرخه فیزیولوژی مغز و اعصاب شود. در این هنگام بخش خاصی از مغز فعّال شده و غدد اشكی چشم را فرمان فعالیت می‌دهد، و در نهایت قطرات اشك جریان پیدا می‌كند كه ما آن را گریه می‌نامیم. باطن گریه همان تأثّرات درونی است. نگاه روان‌شناختی و داوری ما در باب پیامدهای گریه نیز دایرمدار تأثرات عاطفی است. اگر در روایات آمده است كه گریه كردن و گریاندن و حالت گریه به خود گرفتن در مراسم عزای حسینی منشأ اثر دنیوی و اخروی است، به تأثرات درونی نظر دارد وگرنه به صورت مصنوعی و یا با مواد شیمیایی هم می‌توان، چشمانی گریان داشت. باطن گریه بر چهار نوع تقسیم می‌شود كه یك نوع آن معطوف به خود و نیازهای سركوب شده خود است و می‌تواند با افسردگی هم‌بستگی مثبت داشته باشد و {000} اجتماعی فرد را مختل سازد، امّا سه نوع دیگر، امیدبخش است و حركت آفرین و رابطه معكوس با افسردگی دارد؛ نوع اوّل ناشی از مرگ واقعی است، امّا سه نوع دیگر سوگ واقعی نیستند اگر چه در مراسم سوگواری انجام می‌پذیرد. این چهار نوع عبارتند از:

این گریه به هنگام غم و مصیبت و داغ دیدگی حاصل می‌شود و اختیاری نیست، و معمولاً بی‌اراده جاری می‌گردد. این گریه به اصطلاح روان شناسان و روان درمان‌گران، تخلیه روانی - هیجانی است و به خود فرد و نیازهای سركوفته شده او بازمی‌گردد.