بانک جامع عزاداری ویژه ماه محرم صفحه 355

جامعه كبیره

این زیارت كه از معتبرترین زیارات است. عالی‌ترین و كاملترین متن امام‌شناسی است كه توسط وجود مقدس امام هادی علیه‌السلام در اختیار شیعیان قرار گرفته است.مرحوم شیخ عباس قمی در كتاب شریف مفاتیح الجنان پس از نقل زیارت جامعه كبیره، داستان جالب و آموزنده‌ای به نام «حكایت سید رشتی» آورده است كه از آن اهمیت و جایگاه زیارت عاشورا و نیز زیارت جامعه كبیره در نزد وجود مقدس حضرت بقیة الله الاعظم - ارواحنا فداه - به خوبی فهمیده می‌شود.

زیارت ناحیه مقدسه

این زیارت، سوگنامه‌ی تنها بازمانده آل محمد صلی الله علیه و آله و منتقم اصلی آنها یعنی وجود مقدس امام زمان علیه‌السلام برای جد مظلوم و غریبش و شهدا و بازماندگان كربلاست.در این زیارت با ابعاد گوناگون مصائب اهل بیت علیهم‌السلام آشنا می‌شویم. این زیارت در حقیقت گزارشی مبسوط درباره واقعه كربلاست و به نحوی می‌توان آن را شرح زیارت عاشورا دانست كه اطلاعات و روشن‌گری‌های بسیار باارزش و دقیقی از حماسه حسینی در اختیار ما قرار می‌دهد.عزادار با استفاده از منابع چهارگانه مذكور و نیز با استفاده از سایر [ صفحه 40] فرمایشات معصومین علیهم‌السلام به شناخت جدیدتر و بالاتری از «خود» و «رابطه شایسته»ای كه باید با محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله داشته باشد، می‌رسد و در سایه این شناخت جدید و بالا، به درك جدیدتری از «مصیبت‌های» محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله و «عزاداری شایسته» برای آنها می‌رسد.«عزادار حقیقی در سایه معرفتی كه از منابع اصیل اسلامی و با راهنمایی علمای دین‌شناس به دست آورده، به درك دو نوع «مصیبت» برای حضرات معصومین علیهم‌السلام، به خصوص وجود مقدس سیدالشهداء علیه‌السلام، نایل می‌شود كه هر چند هر دو بزرگ هستند؛ ولی یكی از دیگری بزرگتر است.

انواع مصائب

اشاره

یكی مثبت و نزدیك‌كننده و دیگری منفی و دوركننده است. ما در اینجا این دو مصیبت را با نام‌های «مصیبت عظیم» و «مصیبت اعظم» شرح خواهیم داد.«عزادار حقیقی» هر دو مصیبت را با تمامی زوایای آنها به خوبی می‌شناسد و در مقابل هر یك از آنها موضع‌گیری و عكس‌العمل مناسب نشان می‌دهد.

مصیبت عظیم

اشاره

یا همان مصیبتی كه به وجود مقدس و نورانی آنها رسیده است. یعنی جنایت‌ها و ظلم‌هایی كه در به شهادت رساندن آنها و خاندان مكرمشان بر آنان وارد شده است.جفا و مصایبی كه به وجود نازنین و نورانی رسول الله صلی الله علیه و آله در زمان حیات و حین ارتحالشان وارد شد.مصیبت‌های جانكاهی كه به وجود مقدس أمیرالمؤمنین علیه‌السلام و حضرت زهراء علیهاالسلام در زمان حیات پیامبر و نیز پس از پیامبر صلی الله علیه و آله و هنگام شهادتشان بر آن حضرات وارد گردید. [ صفحه 41] مصیبت مسمومیت‌های مكرر امام حسن علیه‌السلام و تیرباران بدن نورانی و مطهرش بعد از شهادت ایشان و هر كدام از حضرات؛ به خصوص مصائب عظیم امام حسین علیه‌السلام و خانواده و خاندان و یارانش علیهم‌السلام در ماجرای كربلا و پس از آن و بالاخره مصائب و جنایاتی كه در حق ائمه علیهم‌السلام پس از واقعه كربلا روا داشته شد، همه و همه از نوع مصیبت عظیم هستند.اما «شیعه و عزادار حقیقی» نسبت به این مصیبت‌های عظیم چه نوع عكس‌العملی نشان می‌دهد؟ آیا مانند مرتبه سوم به یك عزاداری منفعلانه و تحت‌تأثیر عواطف و احساسات محض، آن هم با وجود آن همه آفات، تحریفات و بدعت‌ها روی می‌آورد؟ و یا به گونه دیگری عمل می‌كند؟بهتر می‌دانیم پاسخ به این پرسش را پس از بحث «مصیبت اعظم» بدهیم.