فلسفه اشک صفحه 28

می گردد؛ ازاین رو می توان گفت گریه قدری تسکین دهنده است.

2. درد دل یا درد جان: نوعی دیگر از درد است که از صدمه بر دل و جان به وجود می آید.

درد دل، احساس ناخوشایندی است که در دل ایجاد می شود و در واقع واکنش دل در برابر آسیبی است که بر جان انسان وارد می شود. فحش و دشنام، سخریه و زخم زبان، تهمت و افترا، اهانت و از همه مهمتر جفا و ستم و... عواملی هستند که دل انسان را به درد می آورد و گاه اشک انسان را سرازیر می کند. این نوع درد، تنها در انسان وجود دارد. گریه از درد دل نیز همانند گریه از درد جسم، زبان بیان درد برای دیگران است و بیش از درد جسم تسکین دهنده و آرام بخش است. انسان و به ویژه زن ها دردهای دل خود را با اشک برای دیگران بیان می کنند. این نوع گریه اگر بیانگر ضعف انسان باشد، مذموم است. اگر کسی از جفای دیگران بنالد و بگرید، به زنان تشبیه می شود و اگر زنی مقاومت کند، به مردان تشبیه و تحسین می شود. اما این واقعیت انکارناپذیری است که بسیاری از انسان ها در مقابل درد جسم و جان و تن و دل تاب مقاومت ندارند و اشک می ریزند و با گریه کردن تحمل درد را برای خود آسان می کنند. پس گریه و اشک، آرام بخش قدرتمندی است که همه انسان های زخم دیده از آرام بخشی آن آگاهی دارند و بهره می برند.

3. درد خردمندی: این نوع از درد در حقیقت درک عالی و دقیق و عمیق انسان های خردمند از آسیب هایی است که شخصیت، هویت فردی و جمعی را با خطر روبه رو کرده است. این درد ممکن است فردی یا اجتماعی باشد و در حوزه های عقیده و ایمان و آبرو و منافع و شخصیت و هویت باشد.

این نوع از درد در حقیقت درک عقلانی ویژه ای است که همه