فلسفه اشک صفحه 29

انسان ها ندارند و تنها به آنانی که خردمندانه به زندگی فردی و اجتماعی می نگرند، دردمند گفته می شود. کسانی که نابسامانی ها را بهتر از دیگران درک می کنند و از غفلت دیگران رنج می برند و گاه می گریند.

این نوع درد بسیار ارجمند و مورد تحسین است.

حافظ می گوید:

خوشا نماز و نیاز کسی که از سر درد

به آب دیده و خون جگر طهارت کرد.(1)

وحشی بافقی نیز می گوید:

الهی سینه ای ده آتش افروز

در آن سینه دلی و آن دل همه سوز

هر آن دل را که سوزی نیست دل نیست

دل افسرده غیر آب و گل نیست

دلم پرشعله گردان سینه پر دود

زبانم کن به گفتن آتش آلود

کرامت کن درونی درد پر ورد

دلی در وی درون درد و برون درد(2)

آورده اند که امیرالمومنین وارد بازار بصره شد و به مردم نگریست که غافلانه به خرید و فروش مشغول اند. از غفلت مردم به گریه افتاد و فرمود:

ای بندگان دنیا و نوکران اهل دنیا! وقتی در روز سوگند می خورید و شب در بستر می خوابید و در این مدت از آخرت غافل هستید، پس کی توشه سفر فراهم می کنید و درباره معاد می اندیشید؟(3)

شهید مطهری داشتن درد را یکی از نشانه های انسان کامل می داند.(4) شاید بسیاری دردی ندارند و بی دردی می خواهند و شاید هم بگویند:

دشمن جان من است عقل من و هوش من

کاش گشاده نبود چشم من و گوش من

عاقل مباش تا غم دیوانگان خوری

دیوانه باش تا غم تو عاقلان خورند

دنیای ما از انسان هایی که «اگر دنیا را آب ببرد او را خواب می برد» پر

1- (1) دیوان حافظ، ص 95.
2- (2) وحشی بافقی به نقل از تفسیر اشک، ص 146.
3- (3) داودبن سلیمان الغازی، مسند الرضا علیه السلام، ص 103.
4- (4) یادداشت های شهید مطهری، ج 1، ص 286.