- سخن ناشر 1
- مقدمه 3
- اشک 4
- اشاره 4
- انواع اشک 7
- 3- اشک عاطفی و احساسی 7
- 1- اشک عادی 7
- 2- اشک تدافعی 7
- گریه 9
- اشاره 9
- رابطه اشک و گریه 13
- گریه و دل 15
- انواع گریه 21
- اشاره 21
- گریه نیاز 22
- گریه ناز 23
- گریه درد 25
- انواع درد 27
- گریه غم 30
- گریه شکست 33
- گریه هراس 34
- گریه مظلومیت 37
- گریه دروغین 39
- گریه شفقت 40
- گریه فراق 44
- گریه تمساح 44
- گریه یاد 46
- گریه شادی 47
- گریه مهر 49
- گریه عشق 50
- گریه ندامت 52
- گریه حسرت 54
- گریه خشیت 55
- گریه خوب و گریه بد 56
- گریه در متون دینی 57
- کارکردهای گریه 61
- اشاره 61
- 1- ابراز و تأمین خواست و نیاز 62
- 3- تأثیرگذاری و جلب عواطف 62
- 2- بیان احساسات و ادراک درونی 62
- اشاره 63
- 4- آرام بخشی 63
- 5- محافظت از خود دربرابر خطرهای احتمالی 63
- آثار و فواید گریه 63
- آثار گریه 64
- آثار روانی گریه 66
- آثار معنوی و تربیتی گریه 68
- اشاره 68
- 1- نرم دلی و حق پذیری 68
- 2- بهترین وسیله تقرب به خداوند 69
- 3- زدودن جرم و گناه 74
- 1- بستر همدلی و ایجاد ارتباط دورنی 75
- آثار اجتماعی گریه 75
- 2- بهترین وسیله ابراز همدردی 76
- اشک در عزای امام حسین علیه السلام 77
- علل تشویق به گریه در عزای امام حسین علیه السلام 78
- اشاره 78
- 1- تبیین حقیقت عاشورا به عنوان مظهر نبرد حق برضد باطل 78
- 2- تبیین عظمت فاجعه عاشورا 81
- 3- مبارزه با تحریف قیام امام حسین علیه السلام 83
- 4- حفظ و گسترش روحیه حق طلبی و ظلم ستیزی 87
- کتابنامه 91
سرزمین های عاطفه و محبت می بارد. هر کجا چمن محبت و دوستی سرسبز باشد، با اشک فراق و جدایی، بارانی می شود. هنگام جدایی بین زن و شوهر، دل داده و دل برده، مادر، پدر و فرزند، برادر و خواهر، دوستان صمیمی، یاران همدل و رهروان و رهبران و هر جا که صمیمیت باشد، با فراق، اشک و گریه پدیدار می شود. این اشک پسندیده است؛ زیرا بیانگر احساس مقدس عاطفه، محبت و دلبستگی است.
شاعران درباره اشک فراق بسیار داد سخن داده و اشعار نابی سروده اند.
سعدی درباره فراق، شعر زیبایی دارد:
بگذار تا بگریم چون ابر در بهاران
کز سنگ ناله خیزد روز وداع یاران
هر کو شراب فرقت روزی چشیده باشد
داند که سخت باشد قطع امیدواران
با ساربان بگویید احوال آب چشمم
تا بر شتر نبندد محمل به روز باران(1)
حافظ هم اشعار زیبایی دراین باره دارد:
هنگام وداع تو زبس گریه که کردم
دور از رخ تو چشم مرا نور نمانده است(2)
همچو حافظ همه شب ناله و زاری کردم
کای دریغا به وداعش نرسیدم و برفت(3)
ای غائب از نظر به خدا می سپارمت
جانم بسوختی و به دل دوست دارمت
می گریم و مرادم از این سیل اشکبار
تخم محبت است که در دل بکارمت(4)
عاطفه و محبت، گوهر دریای دل آدمی است. بنابراین اشک فراق بسیار پسندیده و نشان دهنده اوج عاطفه و محبت و محصول زمین های عاطفی است.
روایت جالبی درباره اشک فراق وجود دارد.
1- (1) کلیات سعدی، ص 578.
2- (2) دیوان حافظ، ص 34.
3- (3) همان، ص 65.
4- (4) همان، ص 69.