- سخن ناشر 1
- مقدمه 3
- اشک 4
- اشاره 4
- انواع اشک 7
- 1- اشک عادی 7
- 2- اشک تدافعی 7
- 3- اشک عاطفی و احساسی 7
- اشاره 9
- گریه 9
- رابطه اشک و گریه 13
- گریه و دل 15
- اشاره 21
- انواع گریه 21
- گریه نیاز 22
- گریه ناز 23
- گریه درد 25
- انواع درد 27
- گریه غم 30
- گریه شکست 33
- گریه هراس 34
- گریه مظلومیت 37
- گریه دروغین 39
- گریه شفقت 40
- گریه تمساح 44
- گریه فراق 44
- گریه یاد 46
- گریه شادی 47
- گریه مهر 49
- گریه عشق 50
- گریه ندامت 52
- گریه حسرت 54
- گریه خشیت 55
- گریه خوب و گریه بد 56
- گریه در متون دینی 57
- کارکردهای گریه 61
- اشاره 61
- 2- بیان احساسات و ادراک درونی 62
- 3- تأثیرگذاری و جلب عواطف 62
- 1- ابراز و تأمین خواست و نیاز 62
- آثار و فواید گریه 63
- 5- محافظت از خود دربرابر خطرهای احتمالی 63
- 4- آرام بخشی 63
- اشاره 63
- آثار گریه 64
- آثار روانی گریه 66
- اشاره 68
- آثار معنوی و تربیتی گریه 68
- 1- نرم دلی و حق پذیری 68
- 2- بهترین وسیله تقرب به خداوند 69
- 3- زدودن جرم و گناه 74
- 1- بستر همدلی و ایجاد ارتباط دورنی 75
- آثار اجتماعی گریه 75
- 2- بهترین وسیله ابراز همدردی 76
- اشک در عزای امام حسین علیه السلام 77
- علل تشویق به گریه در عزای امام حسین علیه السلام 78
- اشاره 78
- 1- تبیین حقیقت عاشورا به عنوان مظهر نبرد حق برضد باطل 78
- 2- تبیین عظمت فاجعه عاشورا 81
- 3- مبارزه با تحریف قیام امام حسین علیه السلام 83
- 4- حفظ و گسترش روحیه حق طلبی و ظلم ستیزی 87
- کتابنامه 91
آوریدیم؛ پس ما را در این زمره گواهان بنویس».
در روایات هم، گریه ندامت و گریه خشیت بزرگ شمرده شده اند.
از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت شده است:
«مَن بَکَی عَلَی ذَنبِهِ حَتَّی تَسِیلَ دُمُوعُهُ عَلَی لِحیَتِهِ حَرَّمَ اللَّهُ دِیبَاجَه وجهِهِ عَلَی النَّارِ؛ (1) هر کس برای گناهش گریه کند تا که اشکش بر ریشش جاری شود، خداوند نرمی چهره اش را بر آتش حرام می کند».
در روایتی از پیامبر اکرم نقل شده است:
«البکاء من خشیه الله مفتاح الرحمه، وعلامه القبول، وباب الاجابه؛ (2) گریه از خشیت خداوند، کلید رحمت و علامت قبول [عبادت] و باب اجابت است».
«عن أبی عبد الله علیه السلام قال: مامن شئ إلا وله کیل ووزن إلا الدموع فان القطره منها تطفئ بحاراً من نار وإذا اغرورقت العین بمائها لم یرهق وجهه قتر ولا ذله فإذا فاضت حرمه الله علی النار ولو أن باکیا بکی فی أمه لرحموا؛ (3) امام صادق علیه السلام فرمود: [ارزش] هر چیزی به پیمانه آن است؛ مگر اشک که قطره ای از آن دریایی از آتش را خاموش می کند؛ وقتی چشمی پراشک می گردد، آن چهره، خواری و ذلت نمی بیند. وقتی اشک چشم جاری می شود، خداوند آتش را بر او حرام می کند و اگر چشمی بر امتی بگرید، مورد رحمت قرار می گیرند».
امام صادق علیه السلام از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت کرده است که فرمود:
«أَتَی شَبَاباً مِنَ الأَنصَارِ فَقَالَ إِنِّی أُرِیدُ أَن أَقرَأَ عَلَیکُم فَمَن بَکَی فَلَهُ الجَنَّه فَقَرَأَ
1- (1) مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار، ج 90، ص 335.
2- (2) نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، ج 5، ص 207.
3- (3) صدوق، ثواب الأعمال، ص 167.