قرآن پژوهی صفحه 148

- جمع قرآن

پس از نزول آیات قرآن، کسانی به فرمان پیامبر به نگارش آنها می‌پرداختند. به آن گروه «کاتبان وحی» می‌گویند. معروف‌ترین آنان عبارتند از: حضرت علی (ع)، ابن مسعود، زید بن ثابت، معاذ بن جبل و اُبَی بن کعب. پس از رحلت پیامبر، کسانی از جمله امیرالمؤمنین (ع) به گردآوری و تدوین آیات پرداختند. چون در بعضی مواقع و جاها اختلاف در قرائت پیش می‌آمد، در زمان عثمان و به دستور او همه‌ی نسخه‌ها را جمع کردند و در یک شورا با نظارت زید بن ثابت، قرآنی نوشته شد که از روی آن نسخه‌برداری گشت و به شهرهای مختلف فرستادند، تا قرائت‌ها یکسان باشد. البته گردآوری قرآن به نحوی در زمان رسول خدا (ص) هم انجام می‌گرفت. در زمان عثمان یکی کردن قرآن‌ها عملی شد. قرآن‌های امروز، از همان نسخه نوشته شده است.

تحدّی

- تحدّی

تحدی یعنی دعوت به مبارزه و مقابله که از سوی انبیاء و قرآن خطاب به مخالفان و منکران می‌شود. از آنجا که «معجزه»، سند و دلیل ارتباط پیامبر با خداوند است، از دیگران خواسته می‌شود که اگر در صدق دعوت و ادعای پیامبران شک دارند، آنان هم همانند معجزه‌ی پیامبران را نشان دهند. در قرآن بارها از مردم خواسته شده اگر می‌توانند سوره و آیه‌ای مثل قرآن بیاورند و اینکه اگر جن و انس جمع شوند، نمی‌توانند همانند قرآن را بیاورند:

«قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَی أن یَأتُواْ بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لاَ یَأتُونَ بِمِثْلِهِ» 1

نیز آیات دیگری همچون: بقره آیه‌ی 23، یونس آیه‌ی 38، هود آیه‌ی 13، طور آیه‌ی 34.

با همه‌ی انگیزه‌هایی که عرب برای مقابله با قرآن داشت، نتوانست چیزی همتای قرآن بیاورد. و این بزرگترین سند حقانیت «کلام الله» است.

1- سوره اسراء، آیه 88.