عظمت حسینی صفحه 2

سخنی چند از ناشر اصل کتاب بضمیمه ی تقریظهای بزرگان و دانشمندان

بسم الله الرحمن الرحیمهنگامی که مردم را نیازمندی کاملی برای رجوع به اصل تاریخی قضیه طف

و آگاهی بموجبات و اسباب اصلی و فرعی آن بود ناگهان کوکب این کتاب جلیل در حدود سال 1344 (هجری قمری) بر آنان تابان و بمحض اینکه خبر طلوع آن در آفاق منتشر گردید نظر باعتماد و وثوقی که علاقمندان را بمصادر موثقه و منابع صادقه و روایات صحیحه ی آن بود بیافتن و گرفتن آن هجوم آورده طالبان جمال حقایق و تشنگان زلال دقایق برای سودبردن از این خزینه ی کافی و آب خوردن از این چشمه ی صافی اقبال کرده چون گم کرده ی خود را در آن پیدا و مقصد خویش را در آن هویدا دیدند ادباء بر آن تقریظها نگاشته و خطباء بمدح آن زبانها باز کرده و نویسندگان بترجمه ی آن همت ها گماشتند.بلی - این کتاب مستطاب از این را که مندرجات آن حاوی نظریات اجتماعی و محاکمات تاریخی و مرویات آن خالی از هر گونه شک و تردید و عاری از هر نوع عیب و قدح بود و از رخساره ی اسراری که در بطون تاریخ مکتوم و مدت سیزده قرن حتی بر اهل نظر مستور مانده بود پرده میربود ابوابی برون از شماره و حساب بر بزرگان و نویسندگان و گویندگان مفتوح ساخته و پس از [ صفحه 10] انتشار آن هر مورخی بروشنائی دانش هدایت و هر ناقلی باعتماد این کتاب بتصحیح روایت خویش پرداخت.تمام این مراتب نبود مگر نظر بوثوق عالم اسلامی نسبت به مؤلف گرامی و مصنف سامی آن یعنی علامه و حجتی که تاریخ خدمات بزرگ او را بعالم علم و دین دوری پس از دور دیگر بخاطره های آیندگان خواهد سپرد و زحمات او را هیچکس در هیچ زمان از

یاد نخواهد برد و چون این نویسنده ی سترک مدارک روایات و آراء خود را از تواریخ معتبره و کتب مؤلفه ی پیش از سده ی چهارم هجری اتخاذ و باخبار مزبوره منحصر فرموده و اهل علم و فن را اعتماد و وثوق بیشتری بگفته و نوشته های او حاصل آمده است بویژه که این مؤلف جلیل در پاره ای از مؤلفات خود چنین اظهار نظر نموده و فرموده است: «تاریخی که بعد از چهارصد هجری تدوین شده است از آنچه قبل از آن حکایت گردیده ضعیف تر است چه بعدا قلم بدست غیر اهل گردش کرده و امراء وقت دخالتهای بیجا در تاریخ نگاری اعمال کرده و از این راه مردم در مذاهب تاریخی بدسته ها و طبقاتی منقسم گردیده و بیش از تواریخ قبل از سده ی چهارم بضعف در ضبط و راستگوئی و انتشار خبط و نادانی دچار شده اند».بجهات مزبوره خطباء و محدثین را اهتمام زیادی باین کتاب جلیل حاصل آن فرقه مطالب آنرا عینا بخاطره ها سپرده و این طبقه مراتب آنرا نصا برای جمهور قرائت نموده و بزرگان درباره ی آن سخنانی را نده اند که جمله ای از آنها عینا نقل میشود:(جناب محمود زغلول پاشاه در محرم سال 1927 شمسی میلادی [ صفحه 11] موقعی که در تکیه ی ایرانیان مصر در حین سوگواری سیدنا الحسین علیه السلام حضور یافته بودند چنین اظهار داشتند)«مدت پنجاه سال است که حضور من در اینگونه مجالس» «سوگواری جز برای مجامله و خوش آمد طبقات نبوده و به اعتفاد» «خودم این سوگواریها را غیر مشروع دانسته و حتی بعقیده ی خویش» «خروج امام حسین (ع) را با اهل و عیال بسمت طف کربلا قابل ملامت» «میشمردم ولی پس

از بررسی و خواندن کتاب (نهضه الحسین) باین» «معتقد شدم که حسین (ع) در این کار بواجب دینی و سیاسی خود قیام» «کرده و اینگونه مجالس عزاداری و ماتم سرائی روح شهامت را در» «مردم پرورش داده و مورث قوت اراده ی آن ها در راه حق و» «حقیقت میگردد.».(و جناب علامه حجه الاسلام شیخ محمد حسین آل کاشف الغطاء تقریظی نگاشته که عین آن در زیر نقل میشود)«کتاب (نهضه الحسین)اثر با جلالتی است که از زمان دیدن» «آن همواره در نظر من عظمتی یافته و مرا حظ و نشاطی بخشیده» «است و این نه از جنبه ی رعایت حقوق دوستی و اخوت دست داده بلکه» «از وجهه ی عنایت بحقوق حق و مروت حاصل آمده است و این اثر» «از آثار جاویدی است که تنها نبایدش از کتب عصر شمرد بلکه باید» «از کتب دهر بحساب آورد. و جریان آنرا نه بمدت محدودی» «منحصر داشت بلکه باید ممدود و ابدی دانست. و مانند این» «کتب پربهاست که افکار را به ثمر رسانیده و عزائم را نشاط میافزاید» «و همانا روح اهتمام بفناء در راه حق و حقانیت و شوق فداکاری در» [ صفحه 12] «طریق شهامت و عزمت نفس را در مطالعه کنندگان خود بجنبش» «می آورد».(فیلسوف شهیر و علامه ی فاضل خطیر مصر شیخ طنطاوی جوهری در اهمیت آن شرحی مرقوم داشته که نص آن این است) «کتاب (نهضه الحسین) تألیف علامه ی دوران و یگانه ی زمان» «صاحب جود و سماحت سید هبهالدین شهرستانی ادام الله فیضه برای» «اعتبارطلبان مایه ی عبرت و جهت بینائی جویان پایه ی حکمت است» «بزرگترین آیت و سترک ترین نعمتی است که از بدبختی و شقاوت» «امت خوش بختی

و سعادت انگیخته یعنی از مرگ زندگانی بخشیده» «و از عظیمترین سوک مصیبت مهمترین سور و موهبت را نتیجه گرفته» «است کتابی که در آن نورانیت روح حسینی تجلی کرده و در دلهای» «خوانندگان صلاح اندیش خویش پر و بال گسترده است - دیر زمانی» «این قضیه ی هائله را در اخبار و سیر می خواندیم و بصفحات بسیاری از» «رسائل و کتب نظری می افکندیم و لکن میدیدیم که مدار کار جز بر» «نشر روایات و ذکر حکایات نبود و حال آنکه هر مبتدا را خبری در» «پی و هر سیره ای را ثمری در دنبال لازم است - بجانم سوگند که» «دیدگانم بر هیچ صفحه ای از این کتاب نیفتاد مگر آنکه مرا در نفس» «نسبت بخود خواهی تنفر و انکاری و نسبت بورود در گرداب مرگ» «و بلیات و پست شمردن حیات و درجات برای نجات امت و سربلند» «ساختن ملت شوق و شعفی پدید آمد. چه در این کتاب اسلوبی پرداخته» «که هر بخرد با خردی را مسحور و شیفته ی خود ساخته است - این» «کتاب از ستمی که مسلمین بکشتن پسر پیغمبر خود (ص) روا داشته اند» [ صفحه 13] «عشق آزادگان را بفداکاری در راه خدا تحریک و استقبال مرگ را» «بهترین آرزوها شمرده آماده میشوند که برای شتاب بقربانگاه» «یکه و بی همراه بر یکدیگر پیشی جویند».(و جناب جعفر پاشا عسگری در موقعی که وزارت دولت عراق داشت و بر این کتاب اطلاع یافت چنین نگاشت).«پاره ای از کتاب (نهضه الحسین) را خوانده و دیدم که برای» «اصلاحات و مصالح عامه سود بزرگی را در بر دارد و از انتشارات» «جلیلی است که هر کس

را غور در دریای بیکران آن شایسته است» «و در حقیقت کتاب محکمی است که هیچکس تاکنون بر این منوال» «قلم برنداشته و در این دوره ی تجدد که میسزد آنرا دوره ی برخورداری» «عربیت و اسلامیت صحیحه بشمار آوریم مفید فایده ی بیشماری است» «و اگر امام شهید را پیشوای این ظفر و برخورداری که متکی» «بسه پایه ی اخلاق فاضله و شهامت عربی و مصلحت عامه ی اسلامی است» «بشماریم سخنی بگزاف نگفته ایم.».(و عین نامه ی دکتر محمد فاضل الجمالی رئیس فعلی بازرسان و مدیر کل سابق فرهنگ عراق بشرح زیرین است)«بسیار از کتبی که بیان مقتل حسین (رض) در آن شده در» «شرح این حادثه ی بزرگ غایتی بوجهه ی تهذیب نفسانی آن نداشته» «بلکه یک رشته روایات و اوصافیرا در قالب کهنه ای ریخته اند که» «ذوق طالب عصری امروزه از آن متنفر و بناچار آنرا از ذائقه ی خود» «بیرون می افکند. اما کتاب (نهضه الحسین) که با روش و اسلوب نوینی» «بوجود آمده طالب متجدد را بسوی خود مجذوب و برای او مفید» «فواید علمی و ادبی و اخلاقی میگردد. و این شگفت نباشد زیرا علامه ی» [ صفحه 14] «شهرستانی بر افکار جوانان متجدد و زادگان این بلاد آگاه و بذوق آنها» «آشنا و بنقاط ضعفی که در دماغ آنان پیدا شده شناسا گشته و امروز» «ما بسی نیازمند بوجود مردمانی هستیم که به آن جناب تأسی و پیروی» «کرده و محتویات کتب قدیمه ی ما را در لباس تازه و پاکیزه ای جلوه گر» «ساخته و با سبک و اسلوب جدیدی بمعرض نمایش در آورند و بنا» «بعقیده ی ما چنین رفتار و کردار از بسیاری سوء تفاهمات موجوده ی بین» «طبقات جوانان متجددین و رجال

دین را برطرف نموده و در این» «اوان ما را برای طی طریق تقدم و پیشروی در مراحل حیات و تجدد» «راهی جز مبادله ی تفاهمات و تبدیل تصورات سزاوار نباشد».«طریقه ای که علماء تربیت امروزه در تهذیب اخلاق جامعه» «و تقویم نشوء و نماء توده پیروی میکنند همانا طریقه ی بدست دادن» «نمونه ی اعلا و انموزج و مثال علیای از هر خلق و فضیلتی است بدینسان» «که برای نشوء جامعه سیره و تاریخ زندگی ابطال و مردمان» «بزرگ و برجسته ی عالم بشریت و مردان سترگ و درخشان در اخلاق و» «فضیلت را بصورتیکه عواطف آنان را مجذوب و قلوب ایشان را» «متصرف و مغلوب سازد در نظر همگان جلوه گر میسازند تا صورت» «این اشخاص نامی و پیکره ی این مردمان سامی الی الابد نصب العین آنها» «قرار گرفته و در تقلید از آنها ساعی و بر رویه ی آنها داعی گردند - و» «بهمین نظر بوده است که علامه ی شهرستانی تمثال حسین (رض) و» «شخصیت او را که نمونه ی اعلا و مجسمه والای پیروی حق و جهاد در» «سبیل مبدء مطلق و مجاهده ی در راه انتشار فضیلت و مجادله ی در برابر» «ظلم و رذیلت است در مقابل چشم جامعه ی جوانان برپا داشته تا تمام» «ملل بدانند که برای تحصیل بلندنامی و فضایل همتی باید حتی اگر» [ صفحه 15] «بفداکاری جان و مال در راه مبداء و حق متعال منجر گردد - ما را در باب» «منزلت تاریخی این کتاب گفتاری لازم نباشد چه آن منزلت در برابر» «ارزش تهذیبی اجتماعی آن چیزی بشمار نیاید و بزرگتر چیزی» «که امروز ما را طرف احتیاج است آنکه جوانان درس از

خود» «گذشتن و فداکاری در راه حق و کتاب شرف و فضیلت را از حسین (رض)» «بیاموزند.».«بنابراین کتاب (نهضه الحسین) بیش از هر چیز کتاب تهذیب» «اخلاق بشمار است و آنرا تنها اختصاص به پسران طایفه ی شیعه نیست» «بلکه برای تمام جوانان عالم بدون توجه باختلاف ملل و نحل» «در خور است و آنرا کتاب طایفی نتوان دانست بلکه کتاب تهذیبی» «عمومی باید شمرد و بر عموم عرب زبانان می سزد که آن را خوانده» «و شخصیت حسین (رض) را چنانکه این کتاب مصور و مجسم ساخته» «در برابر دیدگان خود منصوب دارند. چرا که حسین نمونه و مجسمه ی» «ایمان و ثابت قدمی و فداکاری است».(و امیر نصر عربی انیس شهاب العلوی الحضرمی چنین نگاشته است.)«سید هبه الدین الحسینی که مرد علم و دیانت و پهلوان اصلاح».«و نهضت است وصیت مشتهره و شهرت منتشره و صفت شایعه و نعمت» «ذایعه ی او بی نیاز از توصیف و مستغنی از تعریف میباشد. بتازگی کتابی» «پربها و محکم و تصنیفی اجتماعی و مبرم بیرون داده و نام آن را» «(نهضه الحسین) نهاده و آنرا در قالبی ویژه و تازه ریخته و برای» «جاوید ساختن ذکر این یگانه نهضت تاریخی که هسته ی سایر نهضت» [ صفحه 16] «های بعدی آن بشمار و جملگی بضرب شمشیر و جوب و فضیلت و» «بمشق تیغ صدق و حقیقت و بطعن نیزه ی ایمان و عدالت ویران کن بنیان» «خودسری و مکاری و برهمزن شالوده ی سرکشی و ستمکاری بوده اند» «این کتاب را میزان و اندازه ی آن نهضات قرار داده است».«مؤلف فاضل بنای این کتاب پربها را بر یک سلسله از حوادث» «تاریخی در پیرامون فاجعه ی امام

حسین السبط بن علی علیه السلام» «استوار و جملگی را از منابع موثقه و مصادر محکمه ای مأخوذ و» «در ذکر علل حوادث و انتظام مقدمات و ترتیب وقایع منهج فریدی را» «پیموده و در بیان راه حل اسباب و موجبات این حادثه با اسلوب» «فسلفی که به منزله ی هاله ای گرد این اشراق انشائی را فراگرفته و باران» «با طراوتیکه از این نگارش پرنگار تراوش و ترشح نموده مانع جدائی» «آن از دیگر منشئات این تحریر جامع و سایر مؤلفات این عارف» «ناقد گردیده است چون در بررسی این کتاب گرانبها که مانند میراث» «کریمی برای آیندگان مسحوب و بسان عقد نفیسی که مرور زمان» «و گذشتن دوران درهای آنرا فاسد و جواهر آنرا کاسد نتواند کرد» «و برای اولاد آتیه ذخیره گردیده است عطف توجه و امعان نظر» «نمودیم فکر و خیال بپرواز و در فضای یادآوری این تذکرات دردناک» «باهتزاز آمده مشاهده میکنیم که چگونه در این حوادث اسفناک» «طغیان امواج باطل بر قلل مرتفعه ی حق و تسلط حکومت شررانگیز و» «سرکشی تعصب هلاک آمیز بر مبادی مقدسه محمدیه (ص) و مقاومت» «در برابر تأسیسات احمدیه ظاهر گردیده و چسان تیغهای جور و ستم» «برای افروختن اخگرهائی در سوختن این خانمان مطهر بکار آمده» «و با کمال جرأت و جسارت از سیل خونهای پاک شاخهای نبوت و» [ صفحه 17] «عترت رسالت نهرها جاری ساخته و فدائیانی از بستگان کتاب و» «سنت و قربانیهائی از وسایل نجات وعصمت بقربانگاه و دیار نیستی» «فرستاده و آنان را کتاب شهادت و از جان گذشتن را در اعتصام» «بکتاب خدا و سنت تسجیل و تمسک بواجبات و فضیلت را