چراغ هدایت صفحه 19

در «بندر مارسيل» عربي را ديدم كه پيرو مذهب تشيع بود و گويا تابعيت بحرين را داشت، در مهمانخانه‌ي جنب اتاق من مسكن داشت، در روز عاشوراي حسين عَلَيْهِ السَّلَام به

تنهايي احوالات حسين عَلَيْهِ السَّلَام را مي‌خواند و گريه مي‌كرد و سپس مقداري آش كه با شكر و برنج تهيه نموده بود، بين فقرا تقسيم مي‌نمود. (14)

… … … … … … … … … … …

انتقاد ماربين آلماني از نسبت جنون دادن به عزاداران عاشورا

7 - دكتر ماربين آلماني گويد:

بعضي مُوَرِّخين به علت نداشتن اطلاع بر كميت و كيفيت سوگواري و رواج آن، سخناني بدون علم گفته‌اند و عزاداران و پيروان حسين عَلَيْهِ السَّلَام را به ديوانگي توصيف كرده‌اند و ابداً از تغييرات و دگرگوني‌هايي كه همين عزاداران در اسلام به وجود آورده، خبر ندارند و نهضت‌ها و هيجان مذهبي و حس سياسي كه از فرقه‌ي شيعه از بر پايي اين عزاداري‌ها پيدا شده مثل آن از هيچ گروهي و قومي ديده نشده است.

… و وقتي كه ما مُبَلِّغين و مُبَشِّرين خودمان را با همه‌ي خرج و قدرت و ثروت كه در اختيار آنان گذاشته مي‌شود، با فرقه‌ي شيعه مقايسه مي‌كنيم، مي‌بينيم كه مُبَلِّغين و دعوت كنندگان ما به قدر ده يك فرقه‌ي شيعه پيشرفت نكرده‌اند، اگر چه بزرگان دين ما نيز مردم را با ذكر مصائب حضرت مسيح عَلَيْهِ السَّلَام محزون و اندوهناك مي‌كنند، ولي نه به شكل مراسم پيروان حسين عَلَيْهِ السَّلَام. ممكن است كه علتش آن باشد كه مصائب مسيح عَلَيْهِ السَّلَام در برابر مصائب امام حسين عَلَيْهِ السَّلَام به آن درجه مؤثر و دردآور نباشد، بنا بر اين وظيفه‌ي مُوَرِّخين ما اينست كه به حقايق رسوم و عادات ديگر اطلاع پيدا كنند و آنان را نسبت به جنون ندهند.

سپس مي‌افزايد:

ما اروپايي‌ها به مجرد اين كه حركاتي را ظاهراً از مراسم ملي و مذهب گروهي ديديم كه مخالف عادت ماست، او را نسبت جنون و وحشي گري مي‌دهيم و ما غافل هستيم از اين كه اگر به اين اعمال رسيدگي كنيم، مي‌بينيم كه آن مراسم عقلاييست، هم چنان كه آن را در همين فرقه‌ي شيعه مشاهده مي‌كنيم و در اين گروه با بهترين وجه آن را مي‌بينيم و آنچه بر ما لازم است آن است كه ما به حقيقت و رمز عادت‌ها و تقليدهاي هر گروهي نظر كنيم و گر نه اهل آسيا نيز بسياري از عادات ما را

زشت مي‌دانند و بعضي از حركات ما را منافي و مخالف آداب مي‌شمارند و نداشتن تهذيب و انسانيت بلكه وحشيّت اسم مي‌گذارند. (15)