پیام های عاشورا صفحه 144

می بیند و شاهد است «هَوَّنَ عَلَیَّ ما نَزَلَ بٖی انَّهُ بِعَیْنِ اللّهِ»(1).

مناجات های عاشقانۀ امام حسین علیه السلام با معبودش در آخرین لحظات حیات نیز، تداوم همین حالات روحانی و عرفانی را می رساند. به تعبیرهای مختلف، نجواهای گوناگونی از آن حضرت در واپسین دم نقل کرده اند، ولی قدر مشترک آنها این است که وقتی از زنده ماندن مأیوس شد و یارانش همه به شهادت رسیدند و خود در قتلگاه بر زمین افتاد، خدا را می ستود و یاد می کرد و مراتب تسلیم و رضای خویش را ابراز می نمود و خدا را به عظمت یاد می کرد «اَللّهُمَّ مُتَعالِی الْمَکانِ، عَظیٖمُ الْجَبَرُوتِ...».(2)

آمیختن حماسه و عرفان و جهاد و یاد خدا، از درس های عاشورا است. دست پروردگان امامِ عاشورا نیز چنین بودند. یک نمونه، مسلم بن عقیل بود. وقتی دستگیر شد و او را برای کشتن به بالای دارالأماره می بردند، زبانش به ذکر حق گویا بود و دلش به یاد معبود، و می گفت:

«اَلْحَمْدُ لِلّهِ عَلی کُلِّ حالٍ» و پیوسته «اللّه اکبر» می گفت و از خدا مغفرت می طلبید و بر فرشتگان و فرستادگان الهی، صلوات و درود می فرستاد.(3)

پیش از او نیز وقتی «هانی» را به جرم پناه دادن به مسلم و همکاری با او بر ضدّ خلیفه دستگیر کردند، پیش از شهادت، باز یاد خدا در زبان و دلش بود و می گفت:

«بازگشت به سوی خداست، پروردگارا به سوی رحمت و رضوان تو پر می گشایم!» (4)

1- (1) - موسوعه کلمات الامام الحسین، ص 477.
2- (2) - همان، ص 519-510.
3- (3) - وقعه الطّف، ص 139.
4- (4) - الی اللّه المعاد، اللّهم الی رحمتک و رضوانک (وقعه الطف، ص 142).