- پیشگفتار [: استاد بهاء الدین خرمشاهی] 1
- امام حسین در قرآن کریم 1
- تکمله 5
- مقدمه نویسنده 7
- مدخلی بر مرثیه سرایی 21
- مرثیه سرایان اهل بیت (ع) 31
- اشاره 31
- امام سجّاد (ع) 35
- حضرت زینب (س) 39
- رباب (س) 41
- ام البنین 46
- ام لقمان 50
- اشاره 52
- رثا و نوحه سرایی: 52
- فصل اول مرثیه سرایان دوره اول (قرن اول تا پایان قرن سوم هجری) 52
- [عمده ترین موضوعات مطرح در شعر این دوره چنین است:] 52
- هجو بنی امیه و دعوت به خونخواهی حسین (ع): 53
- ندامت و پشیمانی: 53
- [شعرای این دوره] 54
- یحیی بن حکم 54
- بشیر بن جذلم 55
- عبید اللّه بن حرّ جعفی 57
- مصعب بن زبیر 60
- عقبه بن عمرو السّهمی 62
- عبد اللّه بن زبیر اسدی 64
- فضل بن عبّاس بن ربیعه 66
- ابو الرُّمیح خزاعی 68
- ابو الاسود الدؤلی 70
- فضل بن عبّاس بن عتبه 71
- عوف ازدی 73
- سلیمان بن قتّه 75
- سفیان بن مصعب عبدی کوفی 78
- فرزدق 87
- اشاره 87
- قصیده فرزدق در مدح امام سجاد (ع): 88
- اشاره 101
- کمیت بن زید اسدی 101
- اشعار هاشمیات «1»: 104
- اشاره 105
- چند بیت از قصیده لامیه هاشمیات: 111
- قصیده ی بائیه هاشمیات: 112
- جعفر بن عفّان طائی 120
- سیّد اسماعیل حمیری 122
- منصور نمری 133
- امام شافعی 138
- فضل بن الحسن بن عبید اللّه بن العبّاس (ع) 144
- دیک الجنّ 145
- خالد بن معدان طائی 150
- دِعبل خُزاعی 151
- اشاره 152
- آثار دعبل: 156
- قصیده مدارس آیات: 157
- قصیده رائیه: 189
- قصیده دائیه: 194
- قصیده ای در رثاء حسین شهید: 199
- قصیده ای دیگر در رثای حسین (ع): 201
- فضل بن محمّد 204
- علی بن محمّد بسّامی 206
- علی بن الحسن 209
- افوَه حِمّانی «1» 210
- فصل دوم مرثیه سرایان دوره دوم (قرن چهارم تا پایان قرن ششم هجری) 212
- رثا و نوحه سرایی: 212
- عمده ترین موضوعات مطرح در شعر این دوره چنین است: 212
- اشاره 212
- مشارکت بنی عباس در جرائم بنی امیه: 213
- تحول در کیفیت خونخواهی شهدای کربلا: 213
- اشاره 214
- [شعرای این دوره] 214
- صنوبری 214
- مرثیه امیر المؤمنین و فرزند شهیدش: 221
- مرثیه ابا عبد اللّه الحسین (ع): 222
- در رثای حسین شهید (ع): 226
- مدح اهل بیت (ع): 230
- اشاره 230
- ابو القاسم زاهی 230
- مرثیه ی حسین شهید (ع): 236
- مدح اهل بیت (ع): 242
- اشاره 243
- ابو فراس حمدانی 243
- قصیده ی شافیه: 245
- قصیده هائیه: 256
- ابو الفتح کشاجم «1» 264
- اشاره 265
- مرثیه ی آل رسول (ص): 267
- مدح آل رسول (ص): 273
- در دوستی و ولاء علی (ع): 275
- در رثای اهل بیت پیامبر (ص): 277
- ابن هانی اندلسی 285
- اشاره 290
- ناشی صغیر 290
- قسمتی از قصیده بائیه در ثنای اهل بیت (ع): 293
- مدح اهل بیت: 295
- سعید بن هاشم خالدی 300
- اشاره 302
- جوهری 302
- مدح اهل بیت (ع): 303
- در رثای حسین شهید (ع): 308
- صاحب بن عبّاد 313
- اشاره 314
- قصیده ای در اعتقادش به شیعه اثنی عشری: 316
- مدح علی (ع): 320
- مدح اهل بیت (ع): 321
- رثای حسین شهید (ع): 325
- محمّد بن هاشم خالدی 330
- اشاره 331
- ابو محمّد عونی 331
- مدح اهل بیت پیامبر (ص): 332
- در رثای حسین شهید: 334
- مدح اهل بیت (ع): 339
- مرثیه ی سیّد الشهدا (ع): 341
- ابن حمّاد 342
- اشاره 342
- مرثیه ی سید الشهداء (ع): 343
- مدح اهل بیت (ع): 346
- رثای حسین شهید: 374
- ابو نصر بن نبّاته 382
- اشاره 383
- سیّد رضی 383
- ابیاتی از قصیده سیّد مرتضی در سوگ برادرش سیّد رضی: 387
- در سوگ سیّد الشّهداء (ع): 388
- مرثیه ی سیّد الشّهداء: 398
- قصیده: 410
- قصیده: 418
- سیّد مرتضی 429
- اشاره 429
- در سوگ سیّد الشّهداء (ع): 431
- قصیده: 440
- قصیده: 455
- قصیده: 463
- قصیده: 465
- ابو محمّد صوری 466
- مدح اهل بیت: 466
- اشاره 466
- مرثیه ی اهل بیت (ع): 470
- اشاره 476
- مهیار دیلمی 476
- رثای حسین (ع): 477
- رثای اهل بیت (ع): 485
- رثاء و ماتم اهل بیت (ع): 490
- در رثاء علی (ع) و فرزند شهیدش (ع): 500
- مدح اهل بیت (ع): 509
- ابو العلاء معرّی 525
- زید بن سهل موصلی نحوی 531
- امیر عبد اللّه خَفاجی 532
- المؤید فی الدّین 533
- ابن جبر المصری 535
- اشاره 535
- مدح اهل بیت (ع): 536
- یحیی حصکفی 556
- حسن بن علی زبیر 558
- رثای حسین «ع»: 558
- اشاره 558
- اشاره 560
- ابن العودی 560
- قصیده: 572
- اشاره 576
- قاضی جلیس 576
- رثای سید الشهداء (ع): 578
- طلائع بن رزیک 582
- اشاره 582
- رثای اهل بیت (ع): 587
- ابن مکّی نیلی 592
- اشاره 592
- مدح رسول اللّه و اهل بیت او: 594
- مدح علی بن ابیطالب (ع): 596
- صَرَّدُر 598
- خطیب خوارزمی 600
- اشاره 600
- رثای امیر المؤمنین علی (ع) و فرزندانش: 601
- فقیه عمّاره یمنی 606
- اشاره 606
- قصیده: «7» 607
- قطب الدّین راوندی 614
- ابن الصیّفی 618
- ابن تعاویذی 620
- ابن معلم واسطی 628
- احمد بن عیسی هاشمی 632
- صفوان بن ادریس مرسی 633
- رثا و نوحه سرایی: 635
- اشاره 635
- فصل سوم مرثیه سرایان دوره سوم (قرن هفتم تا پایان قرن نهم هجری) 635
- عمده ترین موضوعات مطرح در شعر این دوره عبارتند از: 635
- عمومیت شعر حسینی: 636
- تحوّل در هجو بنی امیّه و بنی عبّاس: 636
- امید ثواب در مرثیه سرایی: 637
- [شعرای این دوره] 638
- ابن سناء الملک 638
- ابو الحسن المنصور باللّه 639
- علی بن مقرب 644
- عبد الرّحمن کتّانی 646
- کمال الدّین شافعی 647
- اشاره 647
- مدح اهل بیت پیامبر: «1» 651
- ابن ابی الحدید معتزلی 656
- اشاره 656
- قصیده علویه: 659
- اشاره 659
- قصیده اول: 668
- قصیده دوم: 681
- قصیده سوم: 695
- قصیده چهارم: 704
- قصیده پنجم: 710
- قصیده ششم: 723
- ابو الحسین جزّار 733
- بهاء الدین اربلی 735
- اشاره 735
- در منقبت اهل بیت پیامبر (ص): 736
- اشاره 742
- علاء الدین علی حلّی 742
- در سوگ حسین (ع): 755
- قصاید هفت گانه: «1» 755
- اشاره 755
- ابو الحسن الخلیعی 755
- رثای مسلم بن عقیل: 767
- مطلع قصیده ها: 771
- ابن الوردی الشافعی 780
- حسن آل أبی عبد الکریم «حسن مخزومی» 782
- اشاره 782
- مدح رسول اللّه و اهل بیت او: «2» 783
- حافظ بُرسی حلّی 811
- اشاره 811
- در رثاء حسین (ع): 812
- چکامه دیگر: 840
- چکامه دیگر: 860
- حسن بن راشد حلّی 873
- اشاره 875
- ابن العرندس 875
- سوگ امام حسین (ع): 899
- مغامس بن داغر حلّی 930
- اشاره 930
- مدح اهل بیت (ع): 939
- فصل چهارم مرثیه سرایان دوره چهارم (قرن دهم تا پایان قرن سیزدهم هجری) 947
- عمده ترین موضوعات مطرح در شعر این دوره عبارتند از: 948
- اشاره 948
- رثا و نوحه سرایی: 949
- انتظار، یگانه روزنه ی امید: 949
- توصیف روایی قصصی: 949
- قداست مولد و دفن امام حسین (ع): 950
- [شعرای این دوره] 951
- شیخ ابراهیم کفعمی 951
- اشاره 956
- ابن ابی شافین بحرانی 956
- رثای سید الشهداء: 956
- در مدح رسول اکرم (ص) و وصی پاکش و خاندان اطهار او (ع): 961
- شیخ جعفر خطّی 964
- سیّد ماجد بحرانی 966
- اشاره 966
- سوگ سیّد الشّهدا (ع): «3» 967
- محمّد بن الحسن بن زین الدّین 969
- شیخ بهایی 973
- سیّد معتوق موسوی 979
- رثای اهل بیت (ع): 981
- اشاره 981
- سید علی خان مشعشعی 981
- چکامه ی دیگر: «1» 985
- شیخ حرّ عاملی 988
- اشاره 988
- مدح اهل بیت: 989
- شیخ احمد بلادی 995
- امیر حسین کوکبانی 999
- علی فقیه عادلی 1000
- عبد اللّه شویکی 1002
- محسن فرج 1003
- السیّد احمد علی خان 1006
- اشاره 1010
- عبد اللّه شبراوی 1010
دانشنامه ی شعر عاشورایی، محمد زاده ،ج 1،ص:97
خالد بن معدان طائی
از فضلای تابعین اهل صلاح و درستکاری و در پیروی از امیر المؤمنین علی (ع) اهتمام داشته است. هنگامی که «خرّیت بن راشد ناجی «1»» همراه قوم خود بنی ناجیه شورش کرد، امیر المؤمنین علی (ع) ابتدا زیاد بن حفصه را به سرکوبی آنها فرستادند و سپس معقل بن قیس را به این کار مأموریت دادند. امام آن گاه به ابن عبّاس «2» چنین نوشتند: «امّا بعد؛ پس مردی که با صلابت و دلاوری و معروف به شایستگی باشد، به فرماندهی دو هزار تن از اهل بصره بفرست تا به معقل بن قیس پیوندد و چون از بصره خارج شود امیر و فرمانده ی یاران خود باشد تا به معقل برسد، وقتی به معقل رسید او فرمانده ی هر دو گروه خواهد بود باید که از او بپذیرد و فرمانبرداری کند و مخالفتش ننمایند ...» ابن عبّاس برای این مأموریت خالد بن معدان را برگزید، و خالد طبق دستور عمل کرد.
خالد بن معدان از بعضی صحابه همچون ابن عبّاس و زاذان و معاذ بن جبل روایت کرده است
«3».
-*- گفته اند که خالد هنگام ورود اسیران اهل بیت (ع) و سرهای مطهّر شهیدان به شام این ابیات را در رثای شهدا سروده است:
جاؤوا برأسک یابن بنت محمّدمترّ ملا بدمائه ترمیلا
و کأنّما بک یابن بنت محمّدقتلوا جهارا عامدین رسولا
قتلوک عطشانا و لما یرقبوافی قتلک التنزیل و التأویلا