- تطور و تحول شعر فارسی 1
- 2- سبک دوره انتقال: 1
- اشاره 1
- 1- سبک دوره ی سامانی و غزنوی (سبک خراسانی): 1
- 4- سبک اصفهانی: 2
- 3- سبک عراقی: 2
- 5- دوره بازگشت ادبی (عصر تقلید): 3
- 6- دوره تجدد یا ادبیات عصر مشروطه: 3
- گرایش شعر فارسی به مدح و رثای خاندان پیامبر (ص): 4
- 7- سبک شعر نو: 4
- 8- سبک شعر در انقلاب اسلامی: 4
- اشاره 14
- فردوسی 14
- اشاره 14
- فصل اول شعرای متقدم 14
- نعت رسول اللّه (ص) و آل مطهّر او (ع): 16
- ابو سعید ابی الخیر 19
- اسدی طوسی 20
- اشاره 20
- نعت رسول اللّه (ص) و اهل بیت او (ع): 21
- کسایی مروزی 24
- خواجه عبد اللّه انصاری 30
- ناصر خسرو 32
- امیر معزّی 38
- سنایی غزنوی 41
- اشاره 41
- دریغا گویی از نااهلی روزگار: 42
- صفت قتل حسین (ع) به اشاره یزید: 44
- احمد جام 54
- ابو المفاخر رازی 56
- ادیب صابر ترمذی 62
- رشید الدّین و طواط 64
- قوامی رازی 67
- اشاره 67
- رثای سیّد الشّهدا (ع): 68
- اشاره 76
- عطّار نیشابوری 76
- «آفتاب آسمان معرفت»: 79
- کمال الدّین اصفهانی 83
- مولوی 86
- اوحد الدّین مراغی 90
- اشاره 94
- سیف فرغانی 94
- «بر کشته کربلا بگریید» 95
- خواجوی کرمانی 98
- اشاره 98
- ترکیب بند: در مناقب ائمه اثنی عشر (ع): «1» 106
- در منقبت ائمه اثنی عشر: 107
- قسمتی از ترکیب بند در منقبت امام علی (ع) و اولاد طاهرینش: 111
- منقبت و مرثیه سید الشهداء (ع): 113
- ابن یمین فریومدی 117
- اشاره 117
- قصیده: توسّل به حضرت رسول اکرم (ص) و اولاد طاهرینش (ع): 118
- سلمان ساوجی 123
- شاه نعمت اللّه ولی 127
- اشاره 127
- غزل 128
- قصیده 129
- قطعه 131
- قصیده: در مدح اهل بیت «2» 133
- اشاره 133
- آذری طوسی 133
- شاه داعی شیرازی 136
- محمّد بن حسام خوسفی 140
- در رثای امام حسین (ع): 140
- اشاره 140
- عبد الرحمن جامی 143
- اشاره 143
- در جلالت قدر و منقبت امام سجاد «ع»: 144
- کمال الدّین حسین خوارزمی 153
- مدح اهل بیت (ع): 153
- اشاره 153
- بابا فغانی شیرازی 158
- اهلی شیرازی 162
- اشاره 167
- فضولی بغدادی 167
- قصیده: 168
- وحشی بافقی 177
- رباعی: 177
- محتشم کاشانی 183
- اشاره 183
- 1 186
- مراثی: 186
- اشاره 186
- 2 187
- 3 188
- 4 189
- 5 190
- 6 192
- 7 193
- 8 194
- 9 195
- 10 196
- 11 198
- 12 198
- مثنوی 199
- اشاره 203
- فصل دوم شعرای متأخر 203
- نظیری نیشابوری 204
- حکیم شفایی اصفهانی 206
- اشاره 211
- فیاض لاهیجی 211
- 1 212
- 2 214
- 3 215
- 4 217
- 5 218
- 6 219
- 7 220
- 8 222
- 9 223
- 10 224
- 11 226
- 12 227
- 13 229
- 14 230
- میرزا صابر زواره ای 231
- محمد حسین آذربایجانی 232
- صائب تبریزی 233
- واعظ قزوینی 238
- تأثیر تبریزی 247
- بیدل دهلوی 249
- حزین لاهیجی 251
- اشاره 251
- 1 252
- 2 253
- 3 254
- 4 255
- 5 256
- 6 257
- 7 258
- عاشق اصفهانی 259
- اشاره 259
- ترکیب بند: 260
- 1 260
- 2 261
- 3 263
- 4 264
- 5 265
- 6 266
- 7 267
- 9 270
- 10 271
- 11 273
- 12 274
- اشاره 275
- صباحی بیدگلی 275
- 1 276
- ترکیب بند: مراثی حضرت ابا عبد اللّه الحسین (ع): 276
- اشاره 276
- 2 278
- 3 279
- 4 281
- 5 282
- 6 284
- 7 285
- 8 286
- 9 288
- 10 289
- 11 291
- 12 292
- 14 293
- 13 293
- مرثیه ی حضرت سیّد الشّهدا (ع): 295
- مرثیه ی شهدای کربلا: 297
- فتحعلی خان صبا 298
- طراز یزدی 301
- آصف الدوله 302
- جوهری 306
- نشاط اصفهانی 312
- وصال شیرازی 317
- ترکیب بند: مصائب خامس اصحاب کساء (ع): «2» 318
- اشاره 318
- 1 318
- 2 320
- 3 321
- 4 322
- 5 324
- 6 325
- 7 327
- 8 328
- 9 330
- 10 331
- 11 333
- 12 335
- 13 336
- مصائب اهل بیت (ع): 337
- حاوی سنندجی 344
- قاآنی 347
- یغمای جندقی 356
- اشاره 356
- در رثای سید الشهداء: 359
- سوگ فخر عالم: 363
- 1 367
- ترکیب بند: 367
- اشاره 367
- اشراق آصفی 367
- 2 368
- 3 370
- 4 372
- 5 373
- 6 374
- 7 377
- 8 378
- 9 379
- 10 380
- 11 381
- 12 383
- 13 384
- 14 385
- داوری شیرازی 387
- مرثیه درباره ی زندگانی حضرت ختمی مرتبت (ص) و اولاد گرامی اش (ع): 388
- اشاره 388
- حاج محمد کریم خان کرمانی 407
- فدایی مازندرانی 408
- اشاره 408
- نعت حسین (ع): 409
- شب عاشورا: 411
- توبه حرّ: 414
- سروش اصفهانی 427
- اشاره 427
- ترکیب بند: 431
- غالب دهلوی 441
- خاکی شیرازی 445
- اشاره 447
- رضا قلی خان هدایت 447
- 1 447
- 2 449
- 3 450
- 4 451
- 5 452
- 6 453
- 7 454
- 8 455
- 9 456
- 10 457
- 11 458
- 12 458
- همای شیرازی 460
- اشاره 460
- ترکیب بند: 460
- وقار شیرازی 475
- اشاره 476
- 1 476
- 2 478
- 3 479
- 4 480
- 5 481
- 6 483
- 7 484
- 8 485
- 9 486
- 10 488
- 11 489
- 12 490
- قسمتی از ترکیب بند در مرثیه: 491
- نیاز اصفهانی (جوشقانی) 504
- خطاب به هلال محرّم: 508
- اشاره 508
- جیحون یزدی 508
- عبد الجواد جودی خراسانی 514
- اشاره 514
- خطبه ی حضرت سجّاد «ع» در شام: 515
- اشاره 523
- عنقا 523
- مرثیه: 525
- بسطامی 534
- اشاره 537
- ترکیب بند: 537
- محمود خان ملک الشعراء صبا 537
- 1 538
- 2 539
- 3 539
- 4 540
- 5 541
- 6 542
- 7 543
- 8 544
- 9 545
- 10 546
- 11 547
- 12 548
- 13 549
- 14 550
- نیّر تبریزی 552
- 1 552
- اشاره 552
- 2 553
- 3 555
- 4 556
- 5 557
- 6 558
- 7 559
- 8 561
- 9 562
- 10 563
- 11 564
- 12 565
- 13 566
- 14 567
- 15 568
- 16 569
- 17 570
- 18 571
- 19 573
- 20 573
- 21 574
- 23 576
- 22 576
- 24 578
- 26 579
- 25 579
- 27 582
- 28 582
- شب یازدهم: 584
- وصف حرّ: 587
- وصف عبّاس (ع): 588
- وصف علی اکبر (ع): 591
- نسیم شمال 608
- آل عباء: 609
- اشاره 609
- اشاره 612
- میرزا احمد صفایی جندقی 612
- ترکیب بند: 614
- صفی علی شاه 632
- اشاره 632
- سرّ طلب یاری نمودن: 656
- مکالمه امام شهدا با سیّد سجّاد (ع): 665
- تفویض امامت به امام سجّاد (ع): 668
- مکالمه امام (ع) با فرزندش حضرت سکینه (س): 672
- مثنوی عقل و عشق: 673
- عترت یاسین: 683
- اشاره 683
- محیط قمی 683
- سقای شهیدان: 685
- رباعی: 687
- 1 688
- صبوری خراسانی 688
- اشاره 688
- ترکیب بند: 688
- 2 690
- 3 691
- 4 693
- 5 694
- 6 695
- 7 697
- 8 698
- 9 700
- 10 701
- 11 702
- 12 704
- عمّان سامانی 705
- الهامی کرمانشاهی 732
- اشاره 732
- ورود مسلم بن عقیل به مجلس ابن زیاد و مکالماتشان با یکدیگر: 733
- به میدان فرستادن امام (ع) قاسم را و گفتگوی قاسم (ع) با عمر بن سعد: 738
- آغاز داستان شهادت ابو الفضل (ع): 741
- ذکر روایت ابو حمزه ثمالی در فضیلت ابو الفضل (ع): 744
- اذن رزم خواستن حضرت عباس (ع) از امام (ع) 746
- وصیّت نمودن حضرت عبّاس به امام (ع) و جان دادنش: 750
- سیّد احمد دهکردی 753
- طرب شیرازی 757
- اشاره 757
- 1 758
- 2 760
- 3 761
- 4 763
- 5 764
- 6 766
- 7 767
- صامت بروجردی 777
- اشاره 777
- ماه محرّم: 778
- ادیب الممالک فراهانی 781
- اشاره 781
- ترکیب بند: مرثیه ی اهل البیت «ع»: 782
- ابو القاسم الهامی (لاهوتی) 800
- اشاره 801
- رباعی: 802
- ذوقی 803
- تراب کاشانی 804
- اشاره 806
- سُها 806
- مدح امام حسین (ع): 807
- رباعی: 809
- فرصت شیرازی 810
- ایرج میرزا 814
- مدرّس اصفهانی (بید آبادی) 817
- اشاره 817
- 1 818
- 2 820
- 3 821
- 4 822
- 5 823
- 6 825
- 7 826
- 8 828
- 9 829
- 10 830
- 11 831
- 12 833
- مرثیه: 834
- در رثاء حضرت سیّد الشهداء «ع»: 837
- رفعت سمنانی 840
- اشاره 841
- مسمط: 841
- قصیده: 843
- مثنوی: 845
- اشاره 848
- ضیایی ناظم الملک 848
- 1 849
- 2 850
- 3 851
- 4 852
- 5 854
- 6 855
- اشاره 856
- اقبال لاهوری 856
- در معنی حریّت اسلامیه و سرّ حادثه کربلا: 859
- اشاره 864
- فؤاد کرمانی 864
- قصیده: 865
- غزل: 870
- مسمّط: 876
- مثنوی: «5» 877
- رباعیات: 884
- تائب تبریزی 887
- اشاره 889
- کمپانی 889
- ترکیب بند: «2» 890
- 1 890
- اشاره 890
- 2 891
- 3 892
- فی لیله عاشوراء: 893
- مدح ابی الفضل (ع): 895
- رثاء عبد اللّه بن الحسن (ع): 898
- مدح علی اکبر (ع): 899
- شب یازدهم محرّم: 901
- 1 903
- دوازده بند در جواب محتشم کاشانی: 903
- 2 904
- 3 905
- 4 906
- 5 907
- 6 908
- 7 909
- 8 910
- 9 911
- 10 912
- 11 913
- 12 914
- اشاره 916
- ملک الشعرا بهار 916
- در رثاء حسین (ع): 917
- ادیب السّلطنه 921
- سیّد موسی سبط الشیخ 923
- اشاره 923
- 1 924
- 2 925
- 3 926
- 4 927
- 5 928
- 6 929
- 8 930
- 7 930
- 9 931
- 10 932
- 11 933
- 12 934
- حکیم الهی قمشه ای 935
- اشاره 935
- شهادت هانی: 936
- کربلا کجاست: 938
- شب عاشورا: 941
- نماز ظهر عاشورا: 943
- مناجات حضرت حسین (ع) در قتلگاه: 944
- خطبه ی امام سجّاد: 955
- محمّد کاظم طوسی 964
- اشاره 964
- قصیده: 965
- غزل: 967
- ترکیب بند: 970
- 2 970
- 1 970
- 3 971
- 4 972
- 5 972
- 6 973
- 7 973
- 8 974
- 10 975
- 9 975
- 11 976
- 12 977
- 13 977
- 14 978
- شیخ عبد السّلام تربتی 979
- اشاره 979
- ترکیب بند: 987
- حبیب یغمایی 998
- حسین مسرور 1000
- اشاره 1000
- بزمگاه شهیدان: 1001
- مفتون همدانی 1003
- اشاره 1009
- صابر همدانی 1009
- در منع آب از اهل بیت (ع): 1013
- زبان حال زینب (س): 1014
- زبان حال حضرت سکینه «س»: 1017
- نمونه ای از مثنوی (بیت الاحزان)، وضع میدان جنگ در روز عاشورا: 1018
- جنگ با اشقیا: 1020
- حیرت 1022
- اشاره 1022
- تهنیت و مرثیت حسین بن علی (ع): 1023
- صغیر اصفهانی 1026
- اشاره 1026
- مدح سیّد الساجدین (ع): 1027
- منشی 1034
- سید محمد هاشمی 1036
- آیه اللّه آیتی بیرجندی 1038
- اشاره 1038
- مرثیه ی اهل بیت «ع»: 1039
- شهادت حضرت عبّاس «ع»: 1042
- موافق 1049
- اشاره 1049
- شهادت علی اصغر (ع): 1050
- فصل سوم شعرای معاصر 1055
- اشاره 1055
- شعر معاصر 1055
- اشاره 1058
- جلال الدّین همایی 1058
- 1 1059
- ترکیب بند در مرثیه ی عاشورا: «1» 1059
- 2 1060
- 3 1061
- 4 1062
- 5 1063
- 6 1064
- 7 1065
- 8 1066
- لاله ی سرخ: «2» 1067
- مرثیه روز عاشورا خطاب به آفتاب: «2» 1068
- عبد العلی نگارنده 1074
- اشاره 1074
- قیام حسینی: 1076
- پژمان بختیاری 1078
- عبد الحسین وکیلی 1081
- محمد شرمی 1085
- بازار عشق: 1085
- اشاره 1085
- شهریار 1088
- اشاره 1089
- کاروان کربلا: 1090
- داغ حسین: 1093
- جلوه ی زینب: 1094
- اشاره 1096
- هادی پیشرفت 1096
- درس عشق: 1097
- پیام مسلم بن عقیل (ع) به حضرت حسین بن علی (ع): 1100
- اشاره 1103
- صادق سرمد 1103
- شام عاشورا: 1104
- روز حسین: 1106
- اشاره 1110
- امیری فیروز کوهی 1110
- 1 1111
- 2 1112
- 3 1114
- 4 1116
- 5 1119
- عبد الرحمن پارسا تویسرکانی 1122
- عباس شهری 1123
- ریاضی یزدی 1125
- اشاره 1125
- منای دوست: 1126
- خونبها: 1129
- اشاره 1131
- روز حسین (ع): 1131
- قاسم رسا 1131
- زینب (س): 1134
- ماه انجمن: 1135
- هاله ی ماتم: 1136
- عترت حق (ع): 1138
- عبد المجید اوحدی 1140
- حیدر تهرانی 1142
- سید مهدی فاطمی 1144
- رمز 1147
- اشاره 1147
- حسینعلی رکن منظر 1147
- ابو القاسم حالت 1150
- اشاره 1150
- سرآمد مردان: 1152
- اشاره 1156
- خوشدل تهرانی 1156
- عابس فرزند شبیب: 1160
- عزیز اللّه فراهی 1162
- اشاره 1163
- اساس شرع: 1165
- اشاره 1167
- احمد ناظرزاده کرمانی 1167
- رضای حق: 1168
- اصحاب حسین (ع): 1169
- جلوه ی یزدان: 1173
- حبیب اللّه خبّاز 1175
- اشاره 1175
- پرچم خونین: 1178
- حسین حسینی 1179
- حسین وفایی 1181
- احمد کمال پور 1183
- وداع: 1184
- اشاره 1184
- گل بی خار: 1185
- مرتضی طایی شمیرانی 1189
- اشاره 1189
- مدح زینب «س»: 1190
- زنده ی جاویدان: 1192
- محمد حسین جلیلی 1194
- اشاره 1194
- شور حسینی: 1194
- ابو تراب جلی 1195
- شکر اللّه از خاک 1197
- اشاره 1198
- پرتو وفا: 1199
- کمال زین الدّین 1200
- اشاره 1200
- به مناسبت روز عاشورا: 1201
- اصغر عرب 1204
- نور خدا: 1205
- اشاره 1205
- ماه بنی هاشم: 1206
- حبیب اللّه فضائلی 1208
- اشاره 1210
- مدح زینب (س): 1210
- محمّد علی مردانی 1210
- خطاب به امام سجاد (ع): 1213
- پاسدار خون خدا: 1214
- ساقی بزم کربلا: 1215
- عباس حدّاد کاشانی 1219
- حسان 1222
- اشاره 1222
- بلا گردان تو: 1223
- کهربا: 1224
- امشب و فردا: 1225
- منزلگاه: 1227
- اشاره 1233
- حسین فولادی 1233
- آهنگ سفر: 1235
- قاسم سیّاره 1239
- اشاره 1239
- سلام بر حسین (ع): 1239
- جان هستی: 1241
- اشاره 1241
- محمد علی صاعد اصفهانی 1241
- اشاره 1244
- حمید سبزواری 1244
- یاد سیاووش: 1249
- زینه المراثی: تخمیس 12 بند محتشم کاشانی: 1250
- اشاره 1250
- مشفق کاشانی 1250
- 1 1250
- 2 1253
- 3 1256
- 4 1258
- 5 1261
- 6 1263
- 7 1266
- 8 1269
- 9 1271
- 10 1274
- 11 1276
- 12 1279
- با کاروان کربلا: 1282
- علمدار: 1283
- شهید نینوا: 1283
- هوای حسین: 1285
- آینه ی آب: 1286
- اشاره 1287
- قاسم سروی ها 1287
- درس جاویدان: 1289
- شب یازدهم: 1292
- سید علی اکبر بهشتی 1292
- اشاره 1292
- سید شهاب موسوی آرانی 1293
- اشاره 1295
- محمد رضا صغیر 1295
- قیام سرخ حسینی: 1296
- عشق و ایثار حسین بن علی (ع): 1298
- اشاره 1299
- حبیب اللّه معلمی 1299
- خیمه گاه عشق: 1300
- قربانگاه عشق: 1301
- غلامرضا قدسی 1302
- اشاره 1302
- قیام حسین: 1307
- کاروان عشق: 1309
- حسین لاهوتی 1313
- اشاره 1315
- عقیله ی عترت: 1315
- محمود شاهرخی 1315
- کعبه ی احرار: 1317
- عزای حسین: 1318
- چراغ هدایت: 1319
- جمال حق: 1321
- سفیر صبح: 1323
- اشاره 1324
- مهرداد اوستا 1324
- سخن حق 1325
- هوشنگ ابتهاج 1330
- اشاره 1332
- احمد غفور زاده 1332
- فداکاری حسین (ع): 1333
- سید رضا آل یاسین 1334
- اشاره 1334
- اجازه خواستن حضرت علی اکبر (ع) برای جهاد و شهادت آن حضرت: 1335
- مصطفی قاضی نظام 1339
- اشاره 1339
- شهادت ابا الفضل (ع): 1344
- کویر تشنه: 1346
- اشاره 1346
- بیژن ترقی 1346
- علی شریف 1348
- علی باقر زاده 1350
- اکبر دخیلی 1353
- اشاره 1355
- محمد خلیل مذنب 1355
- وداع امام حسین با اهل بیت: 1356
- وداع سید الشهداء با امام سجاد (ع): 1359
- ماجرای شهادت حضرت علی اصغر (ع): 1360
- اتمام حجت و همآورد طلبی حضرت امام حسین (ع): 1361
- آخرین نبرد: 1364
- حمله ی دشمن به خیام حسین: 1367
- شور عاشورا: 1368
- اشاره 1371
- توبه ی حرّ: 1371
- سید محمد خسرو نژاد 1371
- خدا داد نورایی اراکی 1374
- اشاره 1374
- زنده ی عشق: 1375
- اگر زینب نبود: 1379
- آب: 1380
- دوبیتی: 1381
- رباعی: 1381
- عباسعلی هجر 1382
- بهار گریستن: 1382
- اشاره 1382
- عباسعلی محمدی 1384
- هاشم شکوهی 1386
- یا حسین: 1388
- اشاره 1388
- محمد رضا یاسری 1388
دانشنامه ی شعر عاشورایی، محمد زاده ،ج 2،ص:830 یا شعله ی افروخته ای در دل چرخ است کز آه مصیبت زدگان گشته قدش خم
یا آنکه خراشی ست به رخسار، جهان رادر تعزیه ی اشرف ذریّت آدم
یا ناخن آغشته به خونی ست فلک رااز بس که خراشیده ز غم سینه ی عالم
نی نی غلطم پرده ی قفل در شادی ست یا بر رخ ایّام کلید در ماتم «1»
______________________________
(1)- تجلی عشق در حماسه عاشورا؛ ص 278- 274.
دانشنامه ی شعر عاشورایی، محمد زاده ،ج 2،ص:831
تأثیر تبریزی
میرزا محسن تأثیر تبریزی، متخلص به «تأثیر» از سخنوران شیعی ایران و از تبریزی های متولد شده در اصفهان است که به سال 1060 ه ق. متولد شده است. خاندان او تبریزی الاصل بودند. اجداد وی را شاه عباس صفوی (م 1038 ق)
از تبریز کوچانید و در اصفهان مسکن داد. و میرزا محسن در این شهر به دنیا آمد، وی با شاه سلیمان صفوی (م 1078 ق) و شاه سلطان حسین (م 1140) معاصر بود مدتی نیز حکومت یزد را در به عهده داشت.