دانشنامه شعر عاشورایی: انقلاب حسینی در شعر شاعران عرب و عجم جلد 2 صفحه 56

(1)- انامق: موضعی از مواضع ترشیز.
(2)- مجالس المؤمنین؛ ج 2، ص 39.
(3)- کشف الظنون؛ ذیل مفتاح النجاه.
(4)- مجالس المؤمنین؛ ج 2، ص 39 و 40.

دانشنامه ی شعر عاشورایی، محمد زاده ،ج 2،ص:746

ابو المفاخر رازی

ابو المفاخر منجیک فاخر رازی از شعرای شیعی اواخر سده ی پنجم و اوایل سده ی ششم هجری است که در عهد سلجوقی بود و دولتشاه سمرقندی درباره ی او آورده که: «او به روزگار دولت سلطان غیاث الدّین محمّد بن ملکشاه می زیست و دانشمندی کامل و شاعر و ادیبی فاضل بود. و در فنون علم بهره ای تمام داشت و او را یکی از استادان می دانند. ورای شعر و شاعری او را انواع فضایل است». اشعار «1» او بیشتر بر طریق لغز واقع شده و این صنعت او را مسلّم است. امّا شهرت عمده ی وی به واسطه ی سرودن قصاید در منقبت ائمه ی اطهار (ع) بالاخص علی بن موسی الرضا (ع) بوده است. از قصاید معروف او که در تشبیهات و استعارات در زمره ی بهترین قصاید به شمار می رود و شعرای بسیاری به تتبع در آن پرداخته و آن را جواب گفته اند شعری با مطلع:

«بال مرصع بسوخت مرغ ملمع بدن اشک زلیخا بریخت یوسف گل پیرهن» است که در منقبت امام هشتم (ع) است. بر این قصیده شروح بسیاری نوشته شده است. «2»

-*-