دانشنامه شعر عاشورایی: انقلاب حسینی در شعر شاعران عرب و عجم جلد 2 صفحه 62

دانشنامه ی شعر عاشورایی، محمد زاده ،ج 2،ص:748

ادیب صابر ترمذی

شهاب الدّین شرف الادباء ادیب صابر بن اسماعیل ترمذی، شاعر مشهور ایرانی نیمه اول قرن ششم و از شعرای نامی عهد سلاجقه ی بزرگ بود. که اصل وی از ترمذ بود و شاعری او هم در آن شهر شروع شد، ولی بعدها در نواحی دیگر مانند مرو و بلخ و خوارزم روزگار گذرانید و به مدّاحی سنجر اختصاص یافت. وقتی سنجر او را به رسالت نزد اتسز خوارزمشاه فرستاد او چندی در خوارزم بماند و اتسز را مدح گفت. اتسز توطئه ای برای قتل سنجر ترتیب داده بود و صابر از آن آگاه شد و به وسیله ای سنجر را مطلع کرد و نقشه ی اتسز باطل گردید و اتسز دستور داد ادیب صابر را در جیحون غرق کردند. مرگ وی به سال 546 ه ق بوده است. از دیوان او نسخی در دست است که بالغ بر 647 بیت شعر دارد و در آن غزلها و تغزلهای لطیف وجود دارد. «1» اشعارش به سادگی و روانی ممتاز است،

وی مذهب تشیع داشته و در اشعار خود به این معنی اشاره کرده است.

-*-

فنا و آتش ازو خیزد و ز بیم فناسکندرش طلبید و خضر رسید به کام

اگر میانه ی او راه خشک یافت کلیم ز بیم او پسرِ نوح کوه یافت مقام

به کربلا چو دهان حسین