دانشنامه شعر عاشورایی: انقلاب حسینی در شعر شاعران عرب و عجم جلد 2 صفحه 632

دانشنامه ی شعر عاشورایی، محمد زاده ،ج 2،ص:979

صفی علی شاه

اشاره

حاج میرزا محمّد حسن اصفهانی ملقب به «صفی علیشاه» عارف مشهور و مؤسس سلسله ی صفی علیشاهی و قطب سلسله ی نعمت اللهی و از فضلا و علمای متصوفه ی تهران بود. وی در سوم شعبان سال 1251 ه. ق. در اصفهان متولد شد و پس از آموختن مبادی علوم از بیست سالگی به شیراز، کرمان، یزد، مشهد و سپس به هند و حجاز مسافرت هایی کرد، و بالاخره به تهران آمد، و در آن جا اقامت گزید. بعدها یکی از

خواص مریدان وی قطعه زمینی در محله ی شاه آباد به وی تقدیم نمود و او در آن جا خانقاهی وسیع بنا نهاد و مدت هشت سال در آن جا به سر برد و پس از 65 سال در روز چهارشنبه بیست و چهارم ذی القعده ی سال 1316 هجری وفات یافت و در خانقاه خویش مدفون گردید.

صفی علی شاه مردی دانا و سخن سنج و نیک محضر و خوش صحبت بود و مریدانش از او کرامت ها نقل می کنند. وی طبعی روان و منطقی استوار داشته است.

آثار صفی علیشاه از این قرار است: «زبده الاسرار»، «مثنوی بحر الحقایق»، «عرفان الحق»، «میزان العرفه» و «تفسیر قرآن».

مثنوی زبده الاسرار که در بیان و اسرار شهادت و تطبیق با سلوک الی اللّه سروده شده است و هم چنین دربرگیرنده رموز عرفان و شهادت شهیدان راه حق و حقیقت به نظم کشیده شده را در سفر به هندوستان سروده است.

مهم ترین اثر او تفسیر قرآن است که به نظم آورده و حاوی اشعار خوب و مهیّج است. «1»

-*- از کتاب زبده الاسرار اشعاری را انتخاب کرده و می آوریم: