دانشنامه شعر عاشورایی: انقلاب حسینی در شعر شاعران عرب و عجم صفحه 1

پیشگفتار [: استاد بهاء الدین خرمشاهی]

امام حسین در قرآن کریم

1) در آیه الکرسی (بقره، 255): در ترجمه ی فارسی تفسیر طبری آمده است: «روزی امیر المومنین علی بن ابی طالب، رضی اللّه عنه، به نزدیک پیغامبر آمد، پیغمبر، صلوات اللّه علیه، او را گفت که

یا علی من سیّد [همه] عربم، و مکّه سیّد همه شهرهاست، و کوه سینا سیّد همه کوههاست. و جبرئیل سیّد همه فرشتگان است، و فرزندان تو الحسن و الحسین سید همه ی جوانان بهشت اند و قرآن سیّد همه ی کتاب هاست و سوره البقره سیّد قرآن است و اندر سوره ی البقره یک آیت هست و آن آیت پنجاه کلمه است،: و زیر هر کلمتی پنجاه برکت است، و آن را آیه الکرسی خوانند».

2) در آیه مباهله (آل عمران، 61): مفسران اهل سنت (میبدی، زمخشری، فخر رازی، قرطبی، بیضاوی و دیگران) هم تصریح دارند که مراد حضرت رسول (ص) از «أَبْناءَنا» (پسران ما) حسن و حسین علیهما السلام، و مراد از «نِساءَنا» (زنان ما) فاطمه زهرا علیها السلام و مراد از «أَنْفُسَنا» (خویشان نزدیک خود) حضرت علی بوده است. یعنی چهار تنی که همراه با خود حضرت (ص) پنج تن آل عبا یا اهل کسا را تشکیل می دهند.

جز این آیه که علو شأن ایشان را نشان می دهد، به تصریح زمخشری و فخر رازی آیه تطهیر (احزاب 33) نیز به دنبال آن در گرامی داشت و پاک شماری آنان نازل شده است. نصارای نجران (که مخاطب مباهله، یعنی زاری دو طرف و همراهانشان به درگاه خداوند و درخواست حمایت خداوند و نزول نعمت او برای طرف بر حق، و نزول عقاب و عذاب او برای طرف غیر بر حق) چون صدق و اخلاص دلیرانه ی پیامبر (ص) و همراهانشان را مشاهده کردند، هراسان و از عقوبت الهی بیمناک شدند و تن به مباهله ندادند و با پیامبر (ص) صلح کردند و درخواست کردند که بر دین خود باقی بمانند و جزیه بپردازند و

حضرت رسول (ص) پذیرفتند.

3) در آیه تطهیر (احزاب، 33): مفسران شیعه یک کلام، آیه را در حق پنج تن می دانند، پس بهتر است اقوال مفسران اهل سنت را نقل می کنیم. طبری نویسد: «مراد خداوند، عزّ و جل، خاندان محمد (ص) است. و از رسول اللّه (ص) روایت شده است که فرمود این آیه درباره پنج تن نازل شده است [درباره من و] علی و حسن و حسین و فاطمه» (مختصر من تفسیر الامام الطبری، ج 2/ ص 110- 111، ذیل آیه).

زمخشری آیه را درباره زنان پیامبر (ص) می داند.