بانک جامع عاشورا صفحه 940

وی حتّی از دو شهر مقدس مکّه و مدینه نیز صرف نظر نکرد ; هر سال مقدار زیادی خرما و گندم از این دو شهر به عنوان مالیات و خراج می گرفت و «فدک» را که متعلّق به فرزندان رسول خدا(صلی الله علیه وآله) بود جزء تیول مروان بن حکم قرار داد!(3)

«ابن عبد ربّه» می نویسد:

پاورقی

1 . الغدیر، ج 8، ص 349. به نقل از مروج الذهب، ج 2، ص 79.

2 . عقد الفرید، ج 4، ص 259. برای آگاهی بیشتر مراجعه شود به نقش عایشه در تاریخ اسلام، قسمت سوّم.

3 . تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 305.

صفحه 198

در دوران حکومت معاویه هیچ بودجه ای از بیت المال برای شهر مقدّس مدینه اختصاص نمی یافت(1)، چه این که در این شهر بزرگانی زندگی می کردند که همه از سران مخالفان حکومت اموی بودند.

والیان منصوب معاویه، مردم این سامان را مجبور کردند تا با بهای ناچیزی املاک خویش را بفروشند و بسیاری از زمین های اطراف مدینه را به اجبار به تصرّف دستگاه حکومت درآوردند.

به حکم معاویه، گاه مروان بن حکم و گاه نیز سعید بن عاص بر مدینه حکومت می کرد و هر دو در تضعیف اقتصادی مردم مدینه خصوصاً بزرگان قوم از هیچ کوششی دریغ نمی کردند.(2)