- مذاکرات سیاسی بعنوان مرحلهای از مبارزه 1
- اشاره 1
- رعایت تعهدات و پیمان های سیاسی 1
- درآمد 1
- ابعاد تربیتی عاشورا 1
- بیلیاقتی و فساد شخص یزید 2
- ترس از نابودی اصل اسلام 2
- فساد دستگاه حکومتی 2
- اشاره 2
- معیارهای قیام علیه یک حکومت (علل قیام امام حسین از زبان خود امام) 2
- بلند کردن نام خدا و یاری دین او 3
- اتمام حجت از طرف مردم عراق 3
- دلیل عقلی بر لزوم قیام 3
- پاس حرمت مکه 3
- دستورات پیامبر اسلام 3
- اصلاح امت بوسیله امر به معروف و نهی از منکر 4
- مراحل برخورد با یک حکومت ستمگر 4
- واجب بودن قیام علیه سلطان ستمگر،بعنوان یک قاعدهی کلی برای قیام 4
- زنده کردن سنت پیامبر و معارف حق و نابودی بدعت 4
- ستم ستیزی (عدم پذیرش ذلت سیاسی) 5
- امر به معروف و نهی از منکر زیر بنای یک قیام اسلامی 5
- فرار از تلف شدن بیفایده (جا خالی دادن به دشمن) 5
- ارشاد دشمنان 5
- مبارزه تا شهادت 5
- اشاره 6
- آموزههای نظامی قیام 6
- رعایت تاکتیکهای نظامی و مسایل امنیتی 6
- نمایش قدرت و جدیت در تصمیم 6
- طرح مسأله مهم رهبری دینی و رهبران حق 6
- نظم در سپاه و فرماندهی 6
- کسب اطلاعات و اخبار 7
- امام حسین آغازگر جنگ نمیشد 7
- جلوگیری از تضعیف روحیه یاران و دفاع از آنان 7
- حفظ روحیهی نیروهای رزمنده 7
- تبلیغات برای تضعیف روحیه دشمن 7
- مجهز کردن سپاه از نظر تدارکات و مسایل اقتصادی 8
- صراحت در بیان اخبار نظامی برای یاران خویش 8
- آرایش نظامی سپاه محکم و زیبا و دقیق 8
- جذب نیروهای جدید به سپاه 8
- رعایت نکات امنیتی در فرستادن نامه و سفیر 8
- رسیدگی به امور رزمندگان 9
- ایجاد امید به آینده در دل رزمندگان (یاد مهدی) 9
- استفاده از شعار و شعر در میدان نبرد 9
- توجه خاص به ا مور کودکان و نوجوانان در جبهه جنگ 9
- حفظ اسرار نظامی 9
- اهمیت به نظافت و عبادت نظامیان 10
- استواری در تصمیم و اراده 10
- راههای نهادینه کردن (واقعه کربلا) حسین 10
- الگوسازی (اسوه) 10
- فواید و اثرات الگوسازی 11
- آزادگی (آزاد منشی) 11
- تأثیر پذیری جامعه از الگوی امام حسین 11
- الگو دادن به مسلمانان بلکه تمام بشریت 11
- قلمرو پیروی از الگو و اسوه 11
- آزادگی پیام و شعار عاشورا 12
- رعایت حال زنان و دفاع از ناموس 12
- برداشتن بیعت از یاران (آزاد گذاشتن یاران در تصمیم به جنگ) 12
- کمک غذایی به دشمن و جلوگیری از تشنگی آنان 12
- قبول توبهی دشمن 12
- نقش زنان در نهضت عاشورا 13
- نقش بانوان در تشویق و ترغیب رزمندگان 13
- اشاره 13
- نقش زنان در جنگ و حمله به دشمن 13
- نقش زینب در پرستاری افراد 13
- احساسات لطیف امام حسین 14
- ابعاد تربیتی فردی 14
- مخالفت با گناهکاری شوهر 14
- رساندن پیام عاشورا به جهانیان 14
- اشاره 14
- پستی و لئامت دشمن 15
- اسوههای ایثار و مقاومت 15
- ایثار و استقامت یاران 15
- احساسات خالصانه و پاک یاران و خویشان امام حسین 15
- ایثار و مقاومت امام حسین 15
- اشاره 15
- اشاره 16
- اهمیت دادن به تلاوت قرآن 16
- اهمیت دادن به نماز 16
- اهمیت دادن به دعا و استغفار 16
- آموزههای عبادی 16
- انصاف و عدالت 17
- رعایت ادب 17
- علاقه و محبت به یاران و اهل بیت 17
- عمل به مستحبات و آداب اسلامی 17
- آموزههای اخلاقی قیام امام حسین 17
- اشاره 17
- آزادگی و آزادمنشی 18
- خدمت به فقرا و یتیمان (شیر جبهه و خادم ضعیفان در پشت جبهه) 18
- راستی با اصحاب (عدم پنهان کاری با یاران صدیق) 18
- علاقه به تلاوت قرآن 18
- اهمیت به نماز 18
- ارشاد و هدایت مردم در هر حال 19
- اهمیت دادن به مشورت و نصیحت و نظرات دیگران 19
- شهادت طلبی 19
- استواری اراده و تصمیم 19
- غیرت (دفاع از ناموس) 19
- اخلاص در قیام 20
- قبول یاری و کمک، ولی نه از هر کس 20
- جاذبهی قوی 20
- مبارزه با ستم و ذلت ناپذیری 20
- صبر و استقامت 20
- شجاعت یاران 21
- الگوی شجاعت 21
- شجاعت حسین 21
- شجاعت زینب 21
- اشاره 21
- شجاعت امام سجاد 21
- میل به فساد و بیبند و باری 22
- علل درونی 22
- عبرتهای تربیتی (درسهای تلخ و شیرین) 22
- اشاره 22
- طمع 22
- حرام خواری 23
- ترس 23
- تسلط شیطان 23
- کینه علی 23
- نادانی و جهل 23
- علل برونی 24
- نفاق 24
- راه حلها و راهبردها 24
- تبلیغات دشمن 24
- غفلت یا اغفال 24
- بهانهی انتقام عطش عثمان 24
- اقسام تحریف 25
- اشاره 25
- اشاره 25
- معنای تحریف 25
- تحریفهای عاشورا 25
- عوامل تحریف 25
- کیفر مخالفت با امامت (یاری نکردن امام) 26
- تحریفهای لفظی 26
- اشاره 26
- تحریفهای معنوی 26
- راه حلها 26
- عذابهای اخروی 27
- عذابها و گرفتاریهای دنیوی 27
- کسانی که توفیق یاری حسین را پیدا نکردند 27
- کسانی که توفیق یاری امام را یافتند 27
- پاداش یاری ولایت 27
- پاورقی 28
مجبور کردن دیگران برخلاف اراده آنها، در مکتب آزادگان جهان پذیرفته نیست و اینچنین بود که حسین علیهالسلام در راه مکه به کوفه، چندین بار بیعت خود را از اصحاب و یاران برداشت و آنان را آزاد گذارد و حتی به [ صفحه 81] آنها اعلام کرد که هر کس با ما بماند شهید میشود [186] .آری امام میخواست هر کس همراه حسین علیهالسلام است آگاهانه و از روی رضایت و احساس وظیفه و عشق بماند.آری در سفر عشاق خدا، عاشقان میتوانند همراه شوند و برای دنیامداران و بندگان زر و زور جائی نیست.نکته جالب توجه این است که برداشتن بیعت را، به شب واگذار کرد که هر کس خواست بتواند، بدون خجالت برود و خطر دشمن هم او را تهدید نکند.امام حسین علیهالسلام فرمود: «هذا اللیل قد غشیکم فاتخذوه جملا و تفرقوا فی سواده...» این شب است که همه جا را پوشانده پس از آن استفاده کنید و در سیاهی شب متفرق شوید. اینها (دشمنان) مرا میخواهند اگر به من دست پیدا کنند کاری به دیگران ندارند.» [187] .در شرایطی که دفاع از امام زمان (یعنی حسین علیهالسلام) بر همه واجب بود و امید پیروزی بر دشمن وجود نداشت، امام علیهالسلام بیعت خود را برداشت تا امتحان خوبی برای شناخت یارانش باشد، ولی اصحاب امام حسین علیهالسلام با جان و مال و خانواده ماندند و تا آخرین نفس جنگیدند و شهید شدند، چرا که عاشق بودند. [ صفحه 83]
نقش زنان در نهضت عاشورا
اشاره
اهمیتی که امام حسین علیهالسلام به حضور زنان در صنحنه میدادند و نقش مفیدی که در نهضت داشتند الگوی مناسبی برای رهبران هر قیام و زنان جهان است. اینک به بررسی ابعاد این مسأله میپردازیم:
نقش بانوان در تشویق و ترغیب رزمندگان
در این مورد، به مثالهای زیر توجه کنید:1 - وقتی زهیر به دعوت امام حسین علیهالسلام پاسخ مثبت نداد همسرش بر او شورید و به شوهرش گفت: «سبحان الله یبعث الیک ابن رسول الله فلا تجیبه» «سبحان الله (چگونه) فرزند پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم تو را میخواند ولی جواب مثبت نمیدهی؟!»همین سخن آن بانو موجب شد تا زهیر به نزد امام حسین علیهالسلام برود و در نهایت به سپاه امام ملحق شود و سرانجام به افتخار شهادت نائل شد [188] .2 - زنی شوهرش در کربلا شهید شده ولی به فرزندش سفارش میکند که به همراه فرزند رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم مبارزه کن و هنگامی که فرزندش میخواهد از میدان برگردد میگوید: «ای فرزندم آیا سلامت خودت را بر یاری فرزند پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم ترجیح میدهی.» [189] . [ صفحه 84]
نقش زنان در جنگ و حمله به دشمن
برخی از زنان در نبرد عاشورا صحنههای حماسی آفریدند، که در اینجا به چند نمونه اشاره میکنیم:1 - یکی از زنانی که در کربلا حضور داشت، هنگامی که فرزندش در جنگ شهید شد، به او آفرین گفت و سر او را به طرف دشمن پرتاب کرد و چوب خیمهای را برداشت و به دشمن حمله نمود [190] .2 - مادر وهب زنی بود که در عاشورا عمود خیمه را برداشت و به کمک شوهرش به میدان مبارزه شتافت ولی امام علیهالسلام او را منع کرد و دستور داد که باز گردد، چرا که جنگ برای زنان واجب نیست [191] .
نقش زینب در پرستاری افراد
زینب علیهاالسلام دختر امام علی علیهالسلام و خواهر حسین علیهالسلام نقش برجستهای در قیام عاشورا داشت و یکی از برنامههای او پرستاری و نگهداری افراد بود، که به دو نمونه از آنها اشاره میکنیم:1 - زینب کودکان را نگهداری میکرد و آنها را از صحنهی جنگ دور مینمود. (همانطور که عبدالله بن حسن را دور کرد) [192] .2 - زینب بعد از اسارت مادر تمام اسرا بود و غمخواری آنان را به عهده داشت.