آموزه های تربیتی عاشورا درس ها و عبرت ها صفحه 22

امام سجاد علیه‌السلام یکی از کسانی بود که در صحنه‌ی عاشورا حضور داشت و بعد از شهادت حسین علیه‌السلام در مجلس عبیدالله بن زیاد با قوت و شجاعت به او جواب داد وقتی او را به مرگ تهدید کردند حضرت جواب داد که: «آیا مرا به قتل تهدید می‌کنی؟ مگر نمی‌دانی که شهادت کرامت ماست و قتل روش ما شده است (اما علمت ان القتل لنا عادة و کرامتنا الشهادة) [329] .و نیز در مجلس یزید با شجاعت علیه خطیب شامی سخن گفت. و او را از توهین به علی علیه‌السلام و امام حسین علیه‌السلام برحذر داشت [330] . [ صفحه 127]

عبرت‌های تربیتی (درس‌های تلخ و شیرین)

عوامل برخورد مردم کوفه با امام خود

اشاره

مردم کوفه خود، امام حسین علیه‌السلام را دعوت کردند، سپس با آن حضرت درگیر شدند. بررسی علل و عوامل این برخورد از آن جهت مهم است که درس عبرتی برای همه رهروان حسین علیه‌السلام باشد تا در قیامهایی که برای حق و خدا انجام می‌دهند زمینه برای این عوامل را از بین ببرند و راه حل‌هایی بیندیشند تا دشمن را خلع سلاح کنند و در نتیجه چهره‌ی حق مخدوش نشود و مردم گمراه نگشته و در برابر حق نایستند، بلکه با تمام وجود از حق دفاع کنند.

علل درونی

طمع

به «عمربن سعد» فرمانده‌ی لشکر دشمن، وعده‌ی حکومت بر شهر ری (در قسمت مرکزی ایران) داده شده بود و بدین جهت بود که با همه‌ی نصیحت‌های امام علیه‌السلام حاضر نشد که دست از دامان یزید بردارد و به یاری امام بشتابد [331] (هر چند که به آرزوی حکومت ری نیز نرسید).و نیز امام علیه‌السلام به فرزدق می‌فرماید: «الناس عبید الدنیا (عبید المال) [332] . [ صفحه 128] مردم (کوفه) بنده‌ی دنیا هستند این کلام امام به همین طمع و حرص مردم به دنیا اشاره دارد.

میل به فساد و بی‌بند و باری

حکومت، عدل و اسلام برای انسان‌ها برکاتی دارد، ولی محدودیتهایی نیز در پی دارد. از این روست که عده‌ای به خاطر علاقه به فساد (جنسی - مالی - اخلاقی) مایل نیستند که حکومت حق بر پا شود.امام حسین علیه‌السلام نیز در کلام خویش، یکی از علل نقض بیعت کوفیان را همین علاقه به فساد ذکر می‌کند (و ترکتم بیعتنا رغبة فی الفساد) [333] .