آموزه های تربیتی عاشورا درس ها و عبرت ها صفحه 4

اگر امام حسین علیه‌السلام در مکه یا مدینه می ماند کشته می شد ولی اگر خارج می شد و به طرف عراق می رفت یکی از دو چیز (احدی الحسنیین) در انتظار حضرت می‌بود و از این رو فرمود: «ان بینی و بین القوم موعدا اکره ان اخلفهم فان یدفع الله عنا فقدیما ما انعم علینا و کفی و ان یکن ما لابد منه ففوز و شهادة ان شاء الله.» [27] .حاصل این دلیل آن است که: اگر مردم از امام حمایت می کردند و حکومت یزید ساقط می شد که به نفع اسلام تمام می شد و پیروزی حاصل می گشت و این یک نعمت الهی بود.و اگر مردم امام را یاری نمی کردند حضرت شهید می شد و حکومت یزید رسوا می‌گشت و با خون او اسلام زنده می شد.پس در هر صورت، خروج از مکه و مدینه بهتر از بیعت یا کشته شدن بدون سر و صدا بود.یعنی شهادت امام بطور مظلومانه در صحرای کربلا و با لشکر کشی عظیم موجب شد که تبلیغات عظیمی به نفع اسلام و در جهت رسوایی ظلم بنی‌امیه به راه افتد و حیات اسلام در طول تاریخ تضمین شود.

اصلاح امت بوسیله امر به معروف و نهی از منکر

امام حسین علیه‌السلام در مورد قیام خویش می‌فرماید:«انی لم اخرج اشرا و لابطرا و لامفسدا و لاظالما»من برای طغیان، فساد و ظلم قیام نکردم [ صفحه 26] «و انما خرجت لطلب الاصلاح فی امة جدی»و فقط برای اصلاح امت جدم قیام کردم«ارید ان آمر بالمعروف و انهی عن المنکر»می‌خواهم امر به معروف و نهی از منکر بنمایم«و اسیر بسیرة جدی و ابی علی بن ابی طالب.» [28] .و به روش پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و علی علیه‌السلام عمل کنم.اینها جملاتی از وصیت امام حسین علیه‌السلام به محمد بن حنفیه (برادرش) است که به صورتی کتبی نوشته و در مدینه به برادر سپرد. و در آن اهداف منفی (ظلم و فساد) را از ساحت مقدس امامت دور می دارد و تنها هدف خویش را اصلاح امت بوسیله امر به معروف و نهی از منکر و عمل به سیره‌ی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و علی علیه‌السلام معرفی می کند.

واجب بودن قیام علیه سلطان ستمگر،بعنوان یک قاعده‌ی کلی برای قیام

حضرت امام حسین علیه‌السلام در نامه‌ای به بزرگان کوفه و نیز در سخنرانی برای اصحاب خود و لشکر حر، حدیثی از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم حکایت می‌فرماید و به آن استدلال می‌کند سپس آن را بر بنی امیه تطبیق می کند:«من رأی سلطانا جائرا مستحلا لحرم الله ناکثا لعهد الله مخالفا لسنة رسول الله یعمل فی عباد الله بالاثم و العدوان فلم یغیر علیه بفعل و لا قول کان حقا علی الله ان یدخله مدخله.»«هر کسی که حاکم ستمگری را ببیند که حرام خدا را حلال کرده و عهد [ صفحه 27] الهی را نقض نموده و با روش پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم مخالفت می‌کند و در بین مردم به ظلم و گناه عمل می‌کند و علیه او با سخن و عمل شورش نکند بر خدا لازم است که او را در محل خود (یعنی جهنم) داخل کند.» [29] .و شاید به دلیل اینکه قیام بر امام علیه‌السلام واجب بوده است در هنگام خروج از مدینه، راه اصلی را انتخاب می کند تا همه از خروج و مخالفت او با یزید اطلاع پیدا کنند [30] .

زنده کردن سنت پیامبر و معارف حق و نابودی بدعت

امام حسین علیه‌السلام در تبیین اهداف قیام خویش می فرماید:«انا ادعوکم الی کتاب الله و سنة نبیه»من شما رابه قرآن و سیره پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم دعوت می کنم«فان السنة قد امیتت»که در حقیقت روش پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم مرده است.«و ا ن البدعة قد احییت» [31] .و بدعت ها زنده شده است.در جای دیگر می فرماید:«یسالوننی ان اقدم علیهم لما رجوا من احیاء معالم الحق و اماتة البدع» از من خواسته اند که نزد آنان روم تا معارف حق زنده شود و بدعت ها از بین برود [32] .امام علیه‌السلام در سخنرانی خویش برای سپاه حر فرمود: [ صفحه 28] «الا ترون الی الحق لا یعمل به»آیا نمی بینید که به حق عمل نمی شود.«والی الباطل لایتناهی عنه»و آیا نمی بینید که جلوی باطل گرفته نمی شود.«لیرغب المؤمن فی لقاء ربه حقا حقا» [33] .تا انسان های مؤمن به ملاقات خدایشان واقعا علاقمند شوند.

مراحل برخورد با یک حکومت ستمگر

اشاره

هنگامی که به مراحل قیام امام حسین علیه‌السلام با دقت می نگریم متوجه می شویم که ایشان سه برخورد متفاوت با حکومت بنی امیه داشت که در حقیقت مراحل مبارزه با حکومت ستمگر را به ما آموزش می دهد، این مراحل عبارتند از: