سلوک عاشورایی : منزل اول: تعاون و همیاری - مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون صفحه 104

* مروری بر مباحث گذشته ..... ص : 88

بحث ما راجع به این بود که برای حفظ سلامتی جامعه دو رکن در آیه تعاون مطرح می‌شود. رکن اوّل، دیگران را در اعمال خیرشان و در ترک اعمال شرّ مساعدت کردن؛ (

تَعاوَنُوا عَلَی الْبِرِّ وَ التَّقْوی

) و رکن دوم کمک نکردن به دیگران در اعمالی که ناروا است و اثم محسوب می‌شود که از نظر شرعی به این اعمال می‌گوییم «مُحرّمات»؛ چه عمل ناروایی باشد که تجاوز به غیر نباشد و چه تجاوز به غیر هم باشد که آیه شریفه هر دو را مطرح می‌کند؛ هم اثم و هم عدوان را. (

وَ لَا تَعاوَنُوا عَلَی الْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ

). عرض کردم که یکی از اصول لایتغیّر در اسلام همین اصل تعاون است که از این دو رکن تشکیل شده است.

امّا در باب حُرمت اعانه به اثم گفته شد که به چندین دلیل استدلال کرده‌اند؛ اوّل، عقل مستقل که همان عقل فردی است؛ دوم، بناء عُقلا یا به تعبیر دیگر عقل جمعی؛ سوم، کتابُ‌الله و از جمله این آیه شریفه؛ و چهارم روایاتی که در باب نهی از منکر وارد شده است که در جلسه گذشته به طور فشرده و فهرست‌وار دلیلی را که مطرح کرده بودند نسبت به عدم جواز اعانه به اثم مبتنی بر ادلّه نهی از منکر توضیح دادم و گفتم که این تناقض و تهافت دارد که شارع مقدّس از یک طرف این همه نسبت به نهی از منکر تأکید کند و حتّی بگوید رضای به منکر هم جزء منکرات است و از طرف دیگر بگوید اگر شخص دیگری می‌خواست منکری انجام دهد بر تو جایز است که مقدّماتش را برای او فراهم کنی.

* ارتباط وجوب نهی از منکر با حرمت اعانه به اثم ..... ص : 88

بحث دیشب خیلی فشرده بود و حالا آن را یک مقداری باز می‌کنم. آقایان فُقها در باب مسأله نهی از منکر، هم به دلیل عقل تمسّک می‌کنند و هم به دلیل نقل؛ دلیل عقلی همان عقل مستقل است که من از آن تعبیر می‌کنم به عقل فردی. در اینجا می‌گویند اگر من مولویّت خدا را پذیرفتم و عبودیّت خود نسبت به او را هم پذیرفتم و بدانم که وجود شیئی یا انجام فعلی در خارج مبغوض مولا است و خدا نمی‌خواهد که یک چنین چیزی در خارج تحقّق پیدا کند، اینجا عقل مستقل حکم می‌کند که این عمل