سلوک عاشورایی : منزل اول: تعاون و همیاری - مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون صفحه 109

وَ إِنْ عَصَوْکَ فَکُنْتَ قَدْ قَضَیْتَ مَا عَلَیْکَ». «1»

و اگر حرف تو را گوش نکردند، آنچه که بر تو واجب بوده است را انجام داده‌ای. یعنی تو به همان چیزی که عقلت و شرعت به تو گفته‌اند عمل کرده‌ای و دیگر وظیفه‌ای نداری.

روایت دیگر هم از امام صادق (ع) است که البته از بعضی جهات گویاتر هم هست؛ حضرت فرمودند:

«لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَةُ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَکُمْ وَ أَهْلِیکُمْ ناراً جَلَسَ رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِینَ یَبْکِی

»؛ هنگامی که این آیه نازل شد یکی از مسلمانان شروع کرد به گریه کردن؛ «

وَ قَالَ أَنَا قَدْ عَجَزْتُ عَنْ نَفْسِی کُلِّفْتُ أَهْلِی

»؛ من از نفْس خودم عاجزم و در مراقبت از آن در مانده‌ام، آن وقت این آیه من را نسبت به اهلم هم مکلّف کرده و بار دیگران را هم بر دوش من گذاشته است!

«فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ حَسْبُکَ أَنْ تَأْمُرَهُمْ بِمَا تَأْمُرُ بِهِ نَفْسَکَ وَ تَنْهَاهُمْ عَمَّا تَنْهَی عَنْهُ نَفْسَکَ»

. «2» پیغمبر اکرم (ص) به او فرمود کافی است که تو آنها را امر کنی به همان چیزی که خودت را به آن امر می‌کنی و نهی کنی آنها را از همان چیزی که خودت را از آن نهی می‌کنی. یعنی همان‌طور که به خودت امر و نهی می‌کنی به آنها هم امر و نهی کن.

بنابر این هر کسی مسؤولیت منع از منکر دیگران هم بر عهده‌اش هست؛ من نسبت به تو و تو نسبت به من، همگی مسؤولیت داریم. آن وقت می‌گویند اینکه ما نسبت به جلوگیری دیگران از منکر مسؤولیت داشته باشیم، منافات دارد با اینکه بگویی جایز است که مقدّمات منکر را برای دیگران فراهم کنید. بلکه در باب نهی از منکر ادلّه ما از این هم بالاتر رفته‌اند و می‌گویند حتّی در جایی که نمی‌توانی منع کنی باید

__________________________________________________
(1)- بحار الانوار، ج 97، ص 74
(2)- بحار الانوار، ج 97، ص 92