سلوک عاشورایی : منزل اول: تعاون و همیاری - مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون صفحه 11

جلسه دوم «1»

اشاره

«2»

«3» در جلسه گذشته عرض کردم که قیام امام حسین (ع) بر محور دو چیز بود؛ یکی مسأله عدم تعاون به اثم و عدوان که نمودارش همان حرکت حضرت از مدینه به مکّه است و دیگری مسأله امر به معروف و نهی از منکر که مصداق اتمّش همان حرکت حضرت از مکّه به سوی کوفه است.

* نیاز انسان به تعاون ..... ص : 10

برای روشن شدن مصبّ بحث این را عرض می‌کنم که انسان دارای دو بُعد است؛ یک بُعد مادّی و یک بُعد معنوی. در این مسأله هیچ شبهه‌ای نیست. انسان در بُعد مادّی‌اش این‌طور است که به‌تنهایی نمی‌تواند امور معیشتی‌اش را اداره کند و به تعبیر ساده احتیاج به همکاری دیگران دارد. در بُعد معنوی هم این بحث مطرح است. یعنی انسان در سیر معنوی‌اش نیز احتیاج به کمک و همکاری دارد و به‌تنهایی نمی‌تواند خودش را اداره کند. به تعبیر دیگر، انسان چه در بُعد مادّی و چه در بُعد معنوی‌اش خودکفا نیست.

چون انسان خودکفا نیست و نمی‌تواند خودش را به‌تنهایی اداره کند، احتیاج به «اعانه» دارد. هم در زندگی مادّی‌اش احتیاج به کمک دیگری دارد و هم در بُعد معنوی‌اش نیازمند دیگری است. مسأله اعانه و تعاون اینجا مطرح می‌شود. «4»

در اینجا باید دید که آیا از دیدگاه مکتب الهی هر تعاون و هر اعانه‌ای، چه در بُعد مادّی و معیشتی و چه در بُعد معنوی، امضاء شده و پسندیده است یا خیر؛ مثلًا فرض کنید کسی در زندگی دنیایی‌اش نیازمند است و ما می‌خواهیم به او کمک کنیم؛ آیا جایز است که- نعوذ بالله- برویم سرقت کنیم و به او بدهیم؟ مانند کسی که نان را می‌دزدید و به فقرا می‌داد و وقتی امام صادق (ع) به او اشکال کردند، گفت معلوم می‌شود که شما با آیات قرآن آشنا نیستید! چون قرآن گفته است «مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها»؛ یعنی