سلوک عاشورایی : منزل اول: تعاون و همیاری - مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون صفحه 16

مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون، ص: 14

ظهور عرفی آیه این است که هر مؤمنی باید کمک‌کار دیگری در عمل خیر و تقوا باشد. تو برای او تهیّه اسباب کن؛ چون او به‌تنهایی نمی‌تواند. او هم باید برای تو مقدّمات برّ و تقوا را فراهم کند. یعنی هرکدام از شما کار خود را می‌کنید امّا از نظر مقدمات چون به تنهایی نمی‌توانید کار را پیش ببرید، دیگری به شما کمک می‌کند چه از نظر معیشتی و چه معنوی. پس آنچه مورد نظر آیه است بحث کمک و اعانه است. بله، درست است که بین هیأت‌ها و ابواب مختلف فرق است؛ امّا هیچ وقت نباید ریشه لغت را کنار بگذارید و بروید سراغ هیأت. در اینجا اصلًا خود ریشه «عون» معنایش مساعدت است. البته این اعانه و کمک در اسلام قانون‌مند است. همه نیاز به کمک دارند امّا این کمک کردن مطلق نیست.

حالا چند روایت بخوانم. یک روایت مفصّلی در بحارالأنوار، در باب مسأله قضاء حاجت مؤمن از امام صادق (ع) است که حضرت فرمودند: «

وَ اللهُ فِی عَونِ المُؤمِنِ مَا کَانَ المُؤمِنُ فِی عَونِ أَخِیه

». «1» یعنی تا وقتی که مؤمن در حال کمک به برادر دینی خود باشد، خدا هم در حال کمک به او است. روایت دیگر از پیغمبر اکرم (ص) است که حضرت فرمود: «

خیرُ إخْوَانِکَ مَنْ أعَانَکَ عَلَی طَاعَةِ اللهِ وَ صَدَّکَ عَنْ مَعَاصِیهِ وَ أمَرَکَ بِرِضَاهُ

». «2» بهترین برادران کسی است که به تو کمک کند در طاعت خدا؛ آیا این یعنی دو نفری یک نماز بخوانید!؟ یا دو نفری یک روزه بگیرید!؟ این معنای تعاون نیست. چه اعانه و چه تعاون، هر دو، یک معنا بیشتر ندارند و آن همان است که عرض کردم. قدر مسلّم و آنچه قدر متیقّن است، کمک کردن است. یعنی او اصالت دارد و تو او را کمک می‌کنی.

روایت دیگر از علی (ع) است: «

خَیْرُ الْأمْوَالِ مَا أعَانَ عَلَی الْمَکَارِمِ