سلوک عاشورایی : منزل اول: تعاون و همیاری - مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون صفحه 25

مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون، ص: 22

است را می‌کوبد. یک نمونه‌اش هم این است که بچّه‌ام خلاف کرده است ولی چون بچّه خودم است از او حمایت می‌کنم. یا مثلًا فلانی چون رفیقم است، با اینکه مرتکب خلاف شده مطلقاً از او حمایت می‌کنم. این شیوه اشتباه و مورد نهی است.

همین‌طور بروید در مسائل سیاسی؛ مثلًا هم حزبی هستند یا قراردادهای دفاعی و منطقه‌ای با هم می‌بندند. چون الآن هم بشر در کمال جاهلیّت است. همان کاری که در جاهلیّت می‌کردند، به‌طور کاملش الآن هست. آن موقع عشیره و نژاد بود، حالا بدتر از آن هست. این حکومت با آن حکومت در می‌افتد؛ چرا؟ می‌گوید چون با او قرارداد دفاعی دارم، از او حمایت می‌کنم. آیا این جاهلیّت نیست؟ چه جاهلیّتی از این بالاتر؟ الآن این شیوه‌های جاهلانه در سطح دنیا مطرح است و ظاهراً خیلی هم پسندیده است! این یک جاهلیّت کبری است؛ آن موقع جاهلیّت صُغری بود و این جاهلیّت کبری است. قرآن می‌گوید درست است که اصلِ همکاری، اصلی عُقلایی است؛ امّا مطلق نیست؛ بلکه بر محورِ برّ است. امّا برّ از دیدگاه اسلام چیست؟ آیا صرفِ شکلِ عمل است؟ نه‌خیر، چون شکلِ عمل ممکن است خدعه و نیرنگ و فریب باشد؛ بلکه برّ آن عملی است که مورد رضای خداوند است.

* درجه بندی ارزشی برّ و تعاون ..... ص : 22

مطلبی که هست این است که برّ، که همان عمل مطلوب عندالله و مورد رضای خدا است، دارای درجات است و بر اساس همان درجه‌بندیِ مطلوبیّت، کمکِ به آن برّ هم ارزش‌گذاری می‌شود. یعنی اگر بخواهیم روی حمایت ها برچسبِ ارزشی بگذاریم ابتدا باید ببینیم که «مُعان‌علیه» چیست. «1» یعنی باید دید کاری که او می‌خواهد انجام دهد از نظر اسلام چه ارزشی دارد؛ هر چه آن عمل ارزش‌مندتر باشد، حمایت من از آن کار و فراهم کردنِ مقدّماتش هم ارزش‌مندتر می‌شود.

روایت موثّقه سکونی از امام صادق (ع) است که پیغمبر اکرم (ص) فرمودند:

«فَوْقَ کُلِّ ذِی بِرٍّ بِرٌّ حَتَّی یُقْتَلَ الرَّجُلُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَلَیْسَ فَوْقَهُ

بِر». «2» یعنی شما اگر بخواهید از دیدگاه اسلام کارهای نیک را از لحاظ ارزشی بررسی کنید، همه دارای درجات هستند؛ امّا بالاترین درجه کار از نظر نیکی چیست؟ این است

__________________________________________________
(1)- به اصطلاح علمی، یک مُعین (کمک کننده) داریم و یک مُعان (کمک گیرنده) و یک مُعان علیه (عملِ مورد کمک)
(2)- بحارالأنوار، ج 71، ص 60