سلوک عاشورایی : منزل اول: تعاون و همیاری - مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون صفحه 26

مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون، ص: 23

که شخصی برود و جانش را در راه خدا بدهد؛ دیگر بالاتر از این نداریم. حالا اگر کسی این شخص را حمایت کند، از نظر ارزشی در باب اعانه به برّ ارزش‌مندتر از این نداریم.

* تطبیق بحث با قیام امام حسین ..... ص : 23

(ع)

مسأله حسین (ع) همین بود. ایشان دو تا حرکت داشت؛ حرکت اوّل از مدینه تا مکّه بود که آنجا به او می‌گفتند بیعت کن و او گفت «وَ لَا تَعاوَنُوا عَلَی الْإِثْمِ وَ الْعُدْوان»؛ یعنی من به اثم و عدوان کمک نمی‌کنم. من از حکومتی که لاابالی‌گری و فساد را ترویج می‌کند حمایت نمی‌کنم. حرکت دوم از مکّه به سوی کوفه بود که وقتی شرایط برای مقابله و نهی از منکر فراهم شد، حسین (ع) می‌خواهد نهی از منکر کند و در این راه می‌خواهد جانش را بدهد. اینجا هرکس او را در این راه حمایت کند، دیگر فوقِ این و بالاتر از این، تعاون به برّی نیست؛ چون این برّ بالاترین برّ است.

در جلسه گذشته این را گفتم که حسین (ع) از مکّه که حرکت کرد، شروع کرد به استعانه؛ تا قبل از آن در جایی نیامده است که استعانه کرده باشد. چرا؟ چون حرکت از مدینه تا مکّه جنبه نفیی داشت؛ ولی حرکت از مکّه به سمت کوفه جنبه اثباتی دارد. استعانه‌هایش هم چند جور بود؛ مستقیم و غیر مستقیم. استعانه‌های مستقیمش هم چند قِسم بود؛ یک قِسمش جنبه عمومی داشت و شخصی نبود. یعنی این‌طور نبود که شخص خاصّی را طلب کند که بیا و من را کمک کن. این نوع استعانه‌اش چه زمانی بود؟ شبی که فردایش می‌خواهد به سوی کوفه حرکت کند، یعنی شب ترویه.

آن شب حضرت بلند شد و خطبه خواند. همه جمعیت هم بودند. آنجا فرمود: «مَنْ کَانَ باذِلًا فِینَا مُهْجَتَهُ وَ مُوَطِّناً عَلَی لِقَاءِ اللهِ نَفْسَهُ فَلْیَرْحَلْ مَعَنَا فَإنَّنِی رَاحِلٌ مُصْبِحَاً إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَی». «1» یعنی هرکس که در آن راه و هدفی که من به دنبالش هستم حاضر است که خونِ دلِ خود را بدهد و حاضر است که در این راه مرا کمک کند و آرزو دارد که خدا را ملاقات کند، با ما بیاید و کوچ کند. من فردا صبح حرکت می‌کنم. یعنی آن بِرّی که من در نظر گرفته‌ام فوقِ تمامِ برّها است. اینجا مسأله استعانه است؛ یعنی بیایید کمکم کنید؛ ولی باید تا پای جان بایستید. این اوّلین استعانه اجتماعی حسین (ع) است که در اوّلین شبی است که می‌خواهد حرکت کند. در آخرین لحظات هم باز استعانه می‌کند و استعانه آخرش را هم روز دوم محرّم ظاهر کرد.