سلوک عاشورایی : منزل اول: تعاون و همیاری - مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون صفحه 47

مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون، ص: 42

اعانه به اثم استدلال کرده‌اند؛ هم از راه عقل وارد شده‌اند و هم از راه نقل وارد شده‌اند که این اعانه و تهیّه اسباب حرام است. از جمله استاد ما- رضوان‌الله تعالی علیه- «1» در این باب هم به عقل فردی استدلال می‌کند و هم به عقل اجتماعی یا همان بناء عُقلا. ما در ادامه استدلال‌های ایشان را به تفصیل بررسی می‌کنیم.

* دلیل اول؛ عقل ..... ص : 42

امام خمینی 1 در باب دلیل عقلی می‌فرمایند اگر شخصی مولویّت خدا را پذیرفته باشد و قبول داشته باشد که خدا مولای او است و او عبد است، مثل ما که همه مدعی هستیم که او خالق من است و من مخلوق او هستم و او مولای من است و من عبد او هستم، و از طرفی این معنا را هم پذیرفته باشد که فلان عمل مبغوض این مولا است و خدا از آن کار بدش می آید که ما اسم آن را گناه یا معصیت می‌گذاریم، حالا با توجه به پذیرش این دو مطلب به سراغ عقل می‌رویم تا ببینیم که عقل درباره چهار چیز چه می‌گوید؛ در اینجا چهار صورت داریم؛

1- خودت این عمل مبغوض مولا را انجام دهی، چه مستقلّاً و چه به شراکت؛

2- تو شخص دیگری را امر کنی که او آن عملی که قبول داری مبغوض مولای تو است را انجام دهد؛

3- امر نکنی و نگویی این کار را بکن، بلکه او را تشویق و ترغیب کنی که کاری را که مبغوض مولا است را انجام دهد؛

4- تهیّه کنی اسباب را و مقدّماتی را در اختیارش بگذاری تا او آن عمل مبغوض مولا را انجام دهد؛ یعنی خودت مستقلّاً انجام نمی‌دهی، با او مشارکت هم نمی‌کنی، امر هم نمی‌کنی، ترغیب و تشویق هم نمی‌کنی، بلکه مقدّمات عمل را برای او فراهم می‌کنی.

در تمام این چهار صورت عقلت چه می‌گوید؟ آیا حکم به قُبح می‌کند یا نه؟ آیا نمی‌گوید که هر چهار صورت قبیح است؟ آیا نمی‌گوید زشت است که کاری را که مبغوض مولای تو است انجام دهی یا در آن کار مشارکت کنی؟ صورت اول که مسلّماً قبیح است؛ بیاییم سراغ صورت‌های بعدی؛ عقل می‌گوید