سلوک عاشورایی : منزل اول: تعاون و همیاری - مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون صفحه 50

به تعبیر علمی می‌گویند آیا «قصد توصّل» هم لازم است تا عقل حکم کند به قبح اعانه به اثم یا شرع حکم کند به حُرمت آن؟ جواب: نخیر؛ همین که می‌دانی او می‌خواهد مرتکب حرام شود کافی است. تویی که می‌دانی که یک جامعه با این حرف تو و با این کار تو رو به فساد می‌رود، حرام است که آن حرف از دهانت در بیاید؛ حرام است؛ اگرچه تو هم نمی‌خواهی مردم لاابالی شوند، ولی همین‌قدر که می‌دانی که با این حرف تو مردم به لاابالی‌گری می‌افتند، گفتنش بر تو حرام است. اگر بگویی، تو مجرمی؛ هم عندالله و هم عندالعقل. پس قصد توصّل لازم نیست و علم به اینکه او می‌خواهد کار حرام را انجام دهد کافی است.

اینکه آیه شریفه «بِرّ» و «اثم» را مطرح کرده است جهتش این است که بحث، بحث «حقّ» و «باطل» است؛ «معروف» و «منکر» هم همین است. امر به معروف و نهی از منکر هم ماهیتش همین است. یعنی معروف، حق است و منکر باطل است و تو نباید اعانه کنی به احیاء منکر و احیاء باطل، بلکه باید به اقامه حق و معروف کمک کنی. روایت از پیغمبر اکرم (ص) است که حضرت فرمودند: «

مَنْ مَشَی فِی حَاجَةِ أَخِیهِ الْمُؤْمِنِ لِیُثَبِّتَهَا لَهُ ثَبَّتَ اللَّهُ قَدَمَیْهِ یَوْمَ تَزِلُّ الْأَقْدَامُ». «1»

کسی که همراه با مظلومی برود و بخواهد او را کمک کند که حق او را اثبات کند، خدا روز قیامت که تمام قدم‌ها می‌لغزد او را ثابت قدم می‌کند. یعنی تو باید این‌طور باشی و به دنبال این باشی.

در باب استعانه و طلب تعاون هم اتفاقاً همین را داریم. یعنی اگر کمک بگیری برای اقامه حق، هم عقلًا ممدوح است و هم شرعاً؛ ولی از آن طرف اگر بخواهی برای احیاء باطل کمک بگیری، هم عقلًا مذموم است و هم شرعاً حرام است. روایت از علی (ع) است که

«طَلَبُ التَّعَاوُنِ عَلَی إقَامَةِ الْحَقِّ دِیَانَةٌ وَ أمَانَةٌ». «2»

__________________________________________________
(1)- مستدرک الوسائل، ج 12، ص 410
(2)- غرر الحکم و درر الکلم، ص 69

مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون، ص: 46