سلوک عاشورایی : منزل اول: تعاون و همیاری - مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون صفحه 58

صورت بعدی، بستر باز ..... ص : 51

کردن برای سوءاستفاده دیگران است. به این معنی که اگر انسان قصد نداشته باشد که کمک کند به فعلی که مبغوض مولا و به اصطلاح اثم است و می‌داند که طرف مقابل هم الآن در ذهنش این نیست که برود و گناهی انجام دهد و به تعبیر علمی «اراده فعلیه» نسبت به اثم و اسائه ندارد، امّا این را می‌داند که اگر به او کمک کند یا اسباب را در اختیارش قرار دهد و میدان را برایش باز کند او به این فکر می‌افتد که گناه کند. اینجا هم عقل می‌گوید اعانه و فراهم کردن مقدّمات، قبیح است.

مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون، ص: 52

مثلًا تا پول به او نداده‌ای دنبال خلاف‌کاری نمی‌رود، الآن هم اصلًا در فکر خلاف‌کاری نیست و اراده فعلیه نسبت به اثم ندارد، امّا وقتی امکانات را در اختیارش گذاشتی و شرایط را فراهم کردی، به فکر گناه می‌افتد؛ از نظر علمی به این می‌گویند «تجدید اراده». استاد ما- رضوان الله تعالی علیه- می‌فرمایند این با آنجایی که اراده فعلیه نسبت به اثم داشت هیچ فرقی نمی‌کند و عقل اینجا هم حکم به قُبح می‌کند و این هم مثل همان گناه است.

* مشروط نبودن حُرمت اعانه به اثم به «مدخلیت مساعدت» ..... ص : 52

صورت دیگر، جایی است که فراهم نکردن اسباب و ..... ص : 52

مقدّمات و در اختیار قرار ندادن امکانات گناه، هیچ اثری در عدم وقوع آن فعل حرام نداشته باشد. یعنی آن فعل حرام را از هر راهی که بتواند انجام می‌دهد و کمک نکردن من هم هیچ تأثیری در عدم ارتکاب حرام ندارد.

مثلًا کسی آمده است پیش من که نردبان بخرد تا برود دزدی، من هم نمی‌خواهم دزدی بشود امّا می‌دانم که اگر من این نردبان را نفروشم، این‌طور نیست که او دزدی نکند. مغازه‌های نردبان فروشی زیاد است؛ می‌رود از دیگری می‌خرد. حالا اگر من به او نردبان بفروشم، این فروختن من چه حکمی دارد؟ یا مثلًا پدر می‌داند که فرزندش با گرفتن پول می‌خواهد برود لودگی و گناه کند، امّا می‌داند که اگر او پول را ندهد، مادر مخفیانه به او پول می‌دهد و بالأخره او کار خودش را می‌کند؛ حالا آیا این برای پدر مجوز می‌شود که به او پول بدهد؟