سلوک عاشورایی : منزل اول: تعاون و همیاری - مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون صفحه 70

مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون، ص: 62

مطلب دیگری که در اینجا گفته می‌شود و گاهی هم به خیال خودشان می‌خواهند از بعضی از آیات قرآن استفاده کنند- که ما حمل بر صحّت می‌کنیم و می‌گوییم إن‌شاءالله بی‌سوادند و نمی‌فهمند و مُغرض نیستند- این است که می‌گویند «آقا، پس آزادی بیان چه می‌شود؟!»

یک جواب به اینها این است که اصلًا آیا کسی می‌تواند بگوید «آزادی بیان به‌طورِ مطلق»؟ یعنی فرضاً اگر ما کاری به دین هم نداشته باشیم و تمام احکام و قرآن و خدا را هم بگذاریم کنار، آیا شما یک نفر عاقل در عالَم سراغ دارید که بگوید «آزادی یعنی هر چه به دهانت آمد، بگو»؟ یا مثلًا بگوید «هرکس را که در خیابان دیدی، آزادی که هر چه خواستی به او بگویی؛ فحش بده؛ ناسزا بگو»! بعد هم بگویی «آزادی بیان است»!؟ آیا شما سراغ دارید که کسی تا حالا چنین حرفی زده باشد؟ بله، مگر دیوانه باشد که این حرف را بزند. پس بالأخره «محدودیت» می‌آید؛ ولی بحث در اینجا است که تعیین حدود با کیست؟ یعنی هر عاقلی می‌گوید «آزادی بیان» مطلق نیست و باید محدود شود؛ امّا چه کسی آن را محدود می‌کند؟

ما چون بحثمان درباره یک جامعه اسلامی و سلامتی و اصلاح جامعه از دیدگاه اسلام است، ابتدا باید ببینیم در جامعه‌ای که دینی به‌نام اسلام پذیرفته شده است دیدگاه اسلام درباره «انسان» چه دیدگاهی است تا بعد بفهمیم که چرا امام 1 می‌فرماید اصلًا کسی نمی‌تواند بگوید جایز است کاغذ را بفروشی در حالی که می‌دانی خریدار می‌خواهد در بعضی از آن کاغذها- نه همه اش- بر ضدّ اسلام و احکام اسلام بنویسد.

اسلام دیدگاهش نسبت به انسان یک بُعدی نیست؛ دو بُعدی است. اسلام می‌گوید تو هم جسم داری هم روح، آن هم روح انسانی، نه روح حیوانی؛ و اصلًا تمایز تو با حیوان در همین است. اسلام می‌گوید همان‌گونه که وقتی از مادر متولّد می‌شوی جسم تو به حسب غالب سلامت است و هیچ ویروس و میکروب و آلودگی ندارد و پیکره‌ات سالم است، روح تو هم سالم است. وقتی بچه‌ای متولّد می‌شود از نظر جسمانی چند کار را باید برای او انجام دهید؛ اوّل اینکه از او محافظت کنید که بیمار نشود؛ یعنی پیشگیری کنید از بیمار شدنش؛ دوم اینکه او را تقویت کنید تا رشد پیدا کند؛ و سوم اینکه اگر هم بیمار شد مداوایش کنید؛ اینها امور عُقلایی است. دیدگاه اسلام نسبت به روح تو هم همین است و بیش از این نیست. یعنی می‌گوید همان‌طور که جسمت به سلامت در این دنیا آمده، روحت نیز به سلامت آمده است.

مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون، ص: 63

امّا سلامتی روح چیست؟ پیغمبر اکرم (ص) می‌فرمایند

: «کُلُّ مَوْلُودٍ یُولَدُ عَلَی الْفِطْرَةِ یَعْنِی الْمَعْرِفَةَ بِأَنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ خَالِقُه». «1»