سلوک عاشورایی : منزل اول: تعاون و همیاری - مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون صفحه 79

* مروری بر مباحث گذشته ..... ص : 68

بحث ما راجع به مساعدت کردن به برّ و تقوا و کمک نکردن به اثم و عدوان بود. گفته شد در باب عدم اعانه به اثم و عدوان استدلال‌های متعددی شده است؛ از جمله این آیه شریفه که یک اصل اساسی و تغییرناپذیر اسلامی را بیان کرده و برای سالم‌سازی جامعه دو رکن را مطرح می‌فرماید: رکن اول، کمک کردن به برّ و تقوا؛ و رکن دوم، کمک نکردن به اثم و عدوان.

در جلسه گذشته مطلبی را از امام خمینی 1 نقل کردم و گفتم که ایشان در جواب عدّه‌ای، در بین اعانه‌ها به‌خصوص این مطلب را مطرح می‌کنند که اگر کسی کاغذ بفروشد به شخصی در حالی که می‌داند او در بعضی از این کاغذها مطالبی می‌نویسد که موجب اضلال مسلمین و به تعبیر ایشان، ردّ اسلام و ردّ قرآن و ردّ احکام الهیه است، این معامله حرام است و هیچ کس نمی‌تواند بگوید که جایز است. «2»

بعد هم این مسأله را مطرح کردم که «پس آزادی بیان چه می شود؟!» و آن را هم جواب دادم که «آزادی بیان به‌طورِ مطلق» را هیچ عاقلی قبول ندارد. هیچ کس نمی‌گوید که هر کس، هر جا، هر حرفی را که به دهانش آمد، آزاد باشد که بگوید. پس باید محدودیتی وجود داشته باشد؛ امّا در جامعه اسلامی، این شارع است که گفتارها را محدود می‌کند؛ همان‌طور که رفتارها را هم محدود کرده است. لذا می‌گوید غیبت حرام است، دروغ حرام است، تهمت حرام است، قَذف حرام است، سَبّ حرام است، فحش و ناسزا و ایذاء و ... حرام است؛ از آن طرف، شنیدنِ خیلی از آهنگ‌ها و امواج صوتی مثل شنیدن غیبت هم حرام است.

همه این محدودیت‌ها به جهت همان مبنا و دیدگاه اسلام درباره انسان است. لذا اگر کسی دیدگاه اسلام را نسبت به انسان بداند و نقش مفاهیم را بر روح انسان درک کند، هیچ‌گاه این مبنا را تخطئه نخواهد

__________________________________________________
(1)- جلسه 1864؛ سه‌شنبه، چهاردهم فروردین ماه 1380 ه-. ش، هشتم محرّم‌الحرام 1422 ه-. ق
(2)- امروز کسی به من گفت: «فلانی، بعضی از آقایان اهل علم گفته‌اند که فلانی درس خارج می‌گوید»! گفتم: «آن مقدار که عموم مردم می‌فهمند می‌گویم؛ چون این خودش موجب بینایی و بصیرت نسبت به امور معرفتی دینی و احکام خودمان می‌شود و می‌فهمیم که مطالب اسلام چقدر ریشه‌دار است».

مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون، ص: 69

کرد. به تعبیر بسیار ساده، دیدگاه اسلام این‌طور نیست که انسان، حیوانی باشد مثل سایر حیوانات، بلکه اسلام انسان را موجودی دو بُعدی می‌داند؛ یعنی هم بُعد جسمانی دارد که مانند سایر حیوانات دارای شهوت و غضب و ... است و هم بُعد روحی که عرض کردم وجه تمایز انسان با حیوان است.