- جلسه اوّل «1» 1
- * چند واقعه تاریخی ..... ص : 1 1
- اشاره 1
- * دو هدف اساسی در قیام و انقلاب حسینی ..... ص : 5 6
- * تطبیق بحث با قیام امام حسین (ع) ..... ص : 7 8
- * ویژگی سوره مائده و آیه تعاون ..... ص : 7 8
- اشاره 11
- جلسه دوم «1» 11
- * نیاز انسان به تعاون ..... ص : 10 11
- * تعاون؛ اصل اساسی سنّت اسلامی ..... ص : 11 12
- * معنای تعاون ..... ص : 12 14
- * تطبیق بحث با قیام امام حسین (ع) ..... ص : 15 17
- جلسه سوم «1» 19
- اشاره 19
- * معنای بِرّ و تقوا ..... ص : 17 19
- * درجه بندی ارزشی برّ و تعاون ..... ص : 22 25
- * تطبیق بحث با قیام امام حسین ..... ص : 23 26
- * دو تذکّر ..... ص : 24 27
- جلسه چهارم «1» 27
- اشاره 27
- * معنای اثم و عدوان ..... ص : 26 29
- * تعریف برّ و اثم در روایات ..... ص : 26 30
- * تطبیق بحث با قیام امام حسین ..... ص : 28 31
- * احکام آیه تعاون ..... ص : 31 35
- جلسه پنجم «1» 35
- * مروری بر مباحث گذشته ..... ص : 31 35
- * حرمت تعاون به عدوان ..... ص : 32 36
- * سه تصویر در تعاون به عدوان ..... ص : 33 37
- * تطبیق بحث با قیام امام حسین (ع) ..... ص : 37 42
- جلسه ششم «1» 44
- * مروری بر مباحث گذشته ..... ص : 40 44
- * پرهیز از رابطه با گناهکاران ..... ص : 40 45
- * ادلّه حُرمت اعانه به اثم ..... ص : 41 46
- * دلیل اول؛ عقل ..... ص : 42 47
- * دلیل دوم؛ بناء عُقلا ..... ص : 43 48
- * مشروط نبودن حُرمت اعانه به اثم به «قصد توصّل» ..... ص : 44 49
- * تطبیق بحث با قیام امام حسین (ع) ..... ص : 46 51
- * مروری بر مباحث گذشته ..... ص : 49 54
- جلسه هفتم «1» 54
- * مشروط نبودن حُرمت اعانه به اثم به «اراده فعلیه شخص گناهکار» ..... ص : 51 57
- * مشروط نبودن حُرمت اعانه به اثم به «مدخلیت مساعدت» ..... ص : 52 58
- صورت بعدی، بستر باز ..... ص : 51 58
- صورت دیگر، جایی است که فراهم نکردن اسباب و ..... ص : 52 58
- * چند مثال از حکم شرع بر طبق درک عقل ..... ص : 53 59
- * مراد از تهیّه اسباب ..... ص : 53 59
- * توجیه گریهای نفس ..... ص : 55 61
- * تطبیق بحث با قیام امام حسین ..... ص : 56 62
- جلسه هشتم «1» 65
- اشاره 65
- * عدم پذیرش همه مصوّبات عقلائیه از ناحیه دین ..... ص : 58 66
- * کمک به اضلال ناس، از مصادیق اعانه به اثم ..... ص : 60 67
- * ضرورت رجوع به کارشناس دینی در امور دینی ..... ص : 61 69
- * آزادی بیان و محدوده آن ..... ص : 61 69
- * پاسخ به یک شبهه در باب آزادی بیان ..... ص : 64 72
- * تطبیق بحث با قیام امام حسین ..... ص : 66 75
- جلسه نهم «1» 78
- * مروری بر مباحث گذشته ..... ص : 68 79
- * شبههافکنی مغرضانه و غیرمغرضانه ..... ص : 70 80
- * تفاوت «اعانه به اثم» با «اضلال ناس» ..... ص : 70 81
- * ویژگیهای کارشناس دینی ..... ص : 71 82
- * دلیل سوم «حرمت اعانه به اثم»؛ آیه تعاون ..... ص : 72 83
- * تطبیق بحث با قیام امام حسین ..... ص : 75 87
- * پاسخ به یک پرسش درباره کارشناس دینی ..... ص : 77 90
- * مروری بر مباحث گذشته ..... ص : 77 90
- جلسه دهم «1» 90
- * نحوه اثرگذاری هوای نفس مشروع بر فقیه ..... ص : 78 91
- * ارتباط «لَاتَعَاوَنُوا» با ذیل آیه شریفه ..... ص : 80 93
- * دلیل چهارم حُرمت اعانه به اثم؛ ادلّه وجوب نهی از منکر ..... ص : 81 94
- * تقبیح سکوت در برابر منکر ..... ص : 82 95
- * تطبیق بحث با قیام حسین ..... ص : 84 98
- جلسه یازدهم «1» 103
- * مروری بر مباحث گذشته ..... ص : 88 104
- * ارتباط وجوب نهی از منکر با حرمت اعانه به اثم ..... ص : 88 104
- * مروری بر مباحث آیه تعاون ..... ص : 94 111
- * تطبیق بحث با قیام امام حسین ..... ص : 95 111
- * دو مسأله فقهی ..... ص : 97 115
- اشاره 115
- جلسه دوازدهم «1» 115
- * آیه تعاون از دیدگاه اهل معرفت ..... ص : 99 116
پس کارشناس دینی باید سه ویژگی را با هم داشته باشد: هم «علم»، هم «تقوا و عدالت» و هم «ترک هواهای مشروع»؛ و سخن چنین کسی حجّت شرعی است. جهتش هم این است که بحث، بحث زندگی جاودانه اخروی است. چون همانطور که گفتم، طبیب ظاهری جسمانی اگر اشتباهی هم کرد، نهایتش
__________________________________________________
(1)- تحریرالوسیله، ج 1، ص 5
(2)- ایشان تعبیر «مُخالفاً لِهَواه» آورده است. در العروةالوثقی هم «لِهواه» آمده است. ولی عبارت درست «علی هواه» باید باشد. در وسائل الشیعه هم که از احتجاج طبرسی نقل کرده «علی هواه» آمده است.
مجموعه قیام و انقلاب امام حسین تعاون، ص: 80
این است که آدم سه چهار روز زودتر میمیرد؛ امّا اینجا بحثِ مرگ ابدی است و لذا عرض کردم که انسان در شبهات و بیماریهای روحی باید به کارشناسی که دارای این شرایط و ویژگیها است مراجعه کند و نه به هر کارشناسی.
بنابر این از نظر اسلام بیان کردن اموری که بُعد معنوی را تقویت میکند آزاد است؛ همچنین بیان شُبهات به همراه جوابهای متقن هم آزاد است. چون اینها به نفع جامعه است و برای سالمسازی جامعه مفید است. امّا القاء شبهه بدون جواب- حتی غیر مُغرضانه- ممنوع است. چرا؟ چون پخش کردنِ ویروس و بیماری در شریان جامعه است. چه رسد به اینکه کسی بخواهد مُغرضانه شبههپراکنی کند. جلسه گذشته آن روایت را از علی (ع) نقل کردم که حضرت به عمّار گفت این (مُغیره) را رهایش کن و با او بحث نکن. اینها از دین استفاده ابزاری میکنند تا جایی که به نفع دنیایشان است و آنجایی که میبینند نمیتوانند استفاده ابزاری کنند، دین را زیر سؤال میبرند و شبهه میکنند.
* ارتباط «لَاتَعَاوَنُوا» با ذیل آیه شریفه ..... ص : 80
امّا آیه شریفه «تَعاوَنُوا عَلَی الْبِرِّ وَ التَّقْوی وَ لَا تَعاوَنُوا عَلَی الْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ»؛ این آیه دو رکن را مطرح میکند: یکی اینکه کمک و مساعدت کن به کسی که میخواهد عمل برّ انجام دهد و اگر میخواهد معصیت را ترک کند هم کمکش کن؛ دیگر اینکه مساعدت و اعانه نکن کسی را که میخواهد مرتکب گناه و ستم شود. بعد از این یک جمله دیگر دارد: «وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدیدُ الْعِقاب». این جمله آخر مربوط به چیست؟ به قول ما طلبهها معلوم است که مربوط به چیست. مربوط به حکم دوم (وَ لَا تَعاوَنُوا عَلَی الْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ) است؛ چون با این حکم متناسب است. یعنی میفرماید «کمک به معصیت نکن؛ حریم الهی را حفظ کن؛ خداوند عِقابش شدید است». یعنی چه بسا تأکید بر همین نهی از اعانه به اثم و عدوان است.
اینکه من عرض کردم که از نظر استنباطی ما میگوییم حکم دوم الزامی است- یعنی تحریمی است و تنزیهی نیست- یکی از دلایلش همین ذیل آیه است که میگوید «اتَّقُوا الله»، حریم خدا را حفظ کن، اگر به کسی که میخواهد مرتکب معصیت شود کمک کنی، خدا عِقابت میکند. بنابر این ممکن است که در حکم اوّل (تَعَاوَنُوا) خدشه کنیم و بگویم دلالت بر وجوب و الزام نمیکند، ولی حکم دوم (لَاتَعَاوَنُوا) قطعاً تحریمی و الزامی است. پس معلوم میشود که تهیه اسباب برای گناه کردنِ غیر، چه قصد توصّل