کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 115

- بنا به نوشته بلاذری مصالح ساختمانی مسجد جامع از قصرهای ویران شده حیره تأمین می شد و قیمت آن را در مقابل جزیه اهل حیره به حساب می آوردند. (1)

دو - درها ی مسجد جامع

اشاره

در بعضی از منابع چنین آمده است که مسجد جامع کوفه درهای فراوانی داشت، زیرا قبیله های اطراف برای ورود خود به مسجد، دری تعبیه می نمودند. (2)(نقشه های شماره 10 - 12)

اما آنچه از این درها در کتاب های تاریخی ذکر شده، چهار در است:

اول - باب السُدَّه

این در، نمازخانه مسجد، یعنی شبستان آن را به قصر متصل می کرد. بنابراین در قسمت جنوب و قبله مسجد واقع بوده است. حضرت علی (علیه السلام) از این در رفت وآمد می کرد. (3)عبیدالله بن زیاد در سال 60ه. ق پس از فروکش شدن قیام مسلم بن عقیل (علیه السلام) فرمان به گشودن این در نمود و از آنجا وارد مسجد شد. (4)از این گزارش، وجود این در استفاده می شود. (5)(نقشه های شماره 9 و 15)

دوم - باب الفیل

این در، در جهت عکس قبله، یعنی روبه روی آن و در سمت شمال مسجد واقع بود. بعضی از کتاب های شیعی، نام قبلی این در را «باب الثُعبان» ، یعنی درِ اژدها دانسته اند؛ زیرا در آنجا ماری بزرگ با حضرت علی (علیه السلام) حرف زد و

1- فتوح البلدان، ص 284.
2- تاریخ الکوفه، ص 54.
3- بحارالانوار، ج 100، ص 406؛ تاریخ الکوفه، ص 53؛ کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص 249، لواعج الاشجان، ص57.
4- تجارب الامم، ج 2، ص 50.
5- کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص 249.