کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 147

نه - مصالح ساختمانی دارالإماره

مصالح اصلی ساختمان دارالاماره آجر بوده است. بعضی بر این عقیده اند که آجر قصر از شهر حیره تأمین شده است (1)، اما برخی دیگر با توجه به تفاوت آجرهای قصر با آجرهای حیره و نیز سالم بودن آجرهای آن، گفته اند که آجرهای قصر، مخصوص قصر و در شهر کوفه ساخته شده است. آنها چنین ادعا می کنند که با توجه به فاصله دوازده کیلومتری حیره تا کوفه، اگر بنا بود این آجرها از حیره به کوفه منتقل شود، شکسته و خرد می شد، در حالی که چنین حالت هایی در آجرهای کشف شده دیده نشده است. علاوه بر این، اگر این نکته در نظر گرفته شود که ساخت آجر چندان مشکل نیست و هزینه انتقال بیشتر از هزینه ساخت در می آید و نیز با توجه به آنکه عراقی ها از زمان های بسیار دور با آجر آشنایی داشته و اقوام مختلف ساکن در عراق مانند سومری ها، آشوری ها و بابلی ها برای ساختن خانه ها و قصرهای خود از آجر استفاده می کردند و حتی لغت «آجر» از لغت «آکِر» سومری گرفته شده است (2)، حتی می توان نظر دوم را به صواب نزدیک تر دانست.

اما ابعاد آجرهای به کار رفته در ساختمان قصر از قرار زیر است:

1. آجر به کار رفته در کف زمین اتاق های واقع بین دو دیوار خارجی و داخلی، آجری به شکل مکعب مربع و با اندازه های 24 * 24 و با ضخامت شش سانتی متر بوده است. (3)

2. آجر به کار رفته در ساختن دیوار خارجی قصر، آجری از نوع ضخیم و به شکل مکعب مربع و با ابعاد 38 * 38 و ضخامت نُه سانتی متر بوده است. (4)

3. در ساختمان قسمت شمال غربی دارالاماره، آجری با ابعادی 33 * 33 و ضخامت هفت سانتی متر به کار رفته است. (5)

1- الحیاه الاجتماعیه و الاقتصادیه فی الکوفه، ص 28.
2- تخطیط مدینه الکوفه، ص 149.
3- تخطیط مدینه الکوفه، ص 140.
4- تخطیط مدینه الکوفه، ص 142.
5- تخطیط مدینه الکوفه، ص 149.