کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 151

پس از علامت گذاری چهار طرف صحن، دور آن را خندقی کشیدند تا قبایل، خانه های خود را پشت آن بنا کنند و به مرکز شهر تجاوز نکنند. (1)گرچه پس از مدت کوتاهی، عُمر قسمت های زیادی از این مرکز را به افراد مختلف برای خانه سازی بخشید. از این جاست که منابع تاریخی با ریشه لغوی کلمه صحن هماهنگ می شود؛ زیرا دور تا دور این مرکز را بنیان ها و ساختمان های مردم کوفه فراگرفته بود.

از آنچه گفته شد این نتیجه به دست می آید که صحن را نمی توان به عنوان میدان اصلی شهر به حساب آورد؛ زیرا میدان به مکان گسترده باز اطلاق می شود، در حالی که در صحن ساختمان های فراوانی ساخته شده بود.

ب) رحبه (رحبه علیّ و رحبه الصَیارف)

در این مبحث می توان لغت «رَحبه» را معادل میدان به کار برد. «رحبه» که بعدها به مناسبت جای دادن خانه ساده حضرت علی (علیه السلام) در خود به نام «رحب علی (علیه السلام) » نامگذاری شد، فضای وسیعی بود که در سمت جنوب غربی مسجد جامع و غرب قصر دارالاماره قرار داشت و در حقیقت، دیوار جنوبی مسجد و دیوار غربی قصر به آن شکل می دادند. به عبارت دیگر، این مکان باز، حریم این دو بنیان اصلی شهر شمرده می شد. (2)

به نظر می رسد که اجتماعات اصلی مردم شهر در این مکان انجام می گرفته است، به خصوص با توجه به اینکه درِ اصلی قصر و گنبد طمار، بر این میدان مسلط بوده است.

در بعضی از گزارش های تاریخی، سخن از رحبه ای دیگر به نام «رحبه الصیارف» به میان آمده است که با دقت در این گزارش درمی یابیم که این