کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 16

اجتماع کنید» . برخی نیز با توجه به همین معنای تجمع، علت نامگذاری آن را انباشته بودن ریگ در این مکان دانسته اند. (1)

دو- کوفه به معنای ریگ قرمز رنگ است و این سرزمین به سبب فراوانی این نوع ریگ در آن، به این نام نامیده شده است. (2)

سه -این کلمه از لغت «کوفان» گرفته شده که به معنای ریگ های دایره ای شکل است و این سرزمین به علت فراوانی این نوع ریگ ها در آن، به این نام نامیده شده است. البته پیش از اسلام نیز به این نام نامیده شده بود، اما عرب ها آن را تغییر شکل داده و «کوفه» نامیدند. (3)

همچنین برخی اصل لغت کوفان را به معنای «دایره ای شکل» گرفته اند (4)که شاید به احتمال دایره ای شکل بودن شهر در آغاز تأسیس نظر داشته اند. بعضی نیز گفته اند که کوفان نام کوه کوچکی یا تپه ای شنی بوده که در وسط این منطقه قرار داشته است و پس از بنا نهاده شدن کوفه، این تپّه در مرکز شهر قرار داشته و به همین سبب با نام این تپه از آن یاد شده است. (5)

همین طور برخی کوفان را به معنای بلا و شر دانسته اند (6)که احتمالاً ناظر به بلاهای نازله بر این شهر در دوران های بعدی بوده است.

چهار-در وجوه گذشته، حروف اصلی این کلمه «ک، و، ف» بوده، اما بعضی اصل این کلمه را از لغت «کُفّ» گرفته اند و گفته اند: کفاف به معنای حاشیه و پیرامون هر چیزی است و از آنجا که در حاشیه و پیرامون این شهر کوه «ساتیدَما» قرار دارد، کوفه نامیده شده است. (7)البته طبق این اظهارنظر، باید نام کوه را کوفه گذاشت نه نام شهر را که به وسیله کوه احاطه شده است.

1- مختصر کتاب البلدان، ص 154.
2- لسان العرب، ج 12، ص 188.
3- لسان العرب، ج 12، ص 188.
4- معجم البلدان، ج 4، ص 490.
5- الروض المعطار فی خبر الأقطار، ص 501.
6- معجم البلدان، ج 4، ص491.
7- معجم ما استعجم من اسماء البلاد و المواضع، ج 4، ص1142؛ معجم البلدان، ج 4، ص 491.