کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 174

نزدیک تر می شد، قرار داشت. از این ناحیه در مقاطع مختلف تاریخ کوفه، مانند قیام مختار و نیز درگیری بین مصعب و مختار، استفاده نظامی می شد. (1)(نقشه های شماره 7 و 8)

ه) دارالرزق

دارالرزق ساختمان وسیعی بود در منتهی الیه شمال شرقی، نزدیک رود فرات و بالاتر از پل کوفه که ابتدا به منظور انبار کردن غنایم جنگی و توزیع آن بنا شده بود، سپس به عنوان محلی برای تقسیم ارزاق مردم کوفه مورد استفاده قرار گرفت. (2)بعضی زمان تأسیس این ساختمان را در زمان زیاد می دانند. (3)این بنا و محل آن علاوه بر نقش اقتصادی عظیمی که ایفا می کرده، خاطره ها و جریان های مختلفی از مقاطع تاریخ کوفه را در خود جای داده است. (4)

و) جسر کوفه (پُل کوفه)

از بحث های قبل چنین به دست آمد که این پل که شاید پل اصلی فرات بوده است، در شمال شرقی کوفه و بین سبخه و دارالرزق قرار داشته است. بعضی منابع، قدمت این پل را به دوران ساسانی ها می رسانند و بازسازی آن را به زیاد نسبت می دهند. (5)

این پل که در زمان زیاد، از قایق هایی که در کنار هم قرار داشتند و مردم از روی آنها عبور می کردند، تشکیل شده بود، از این رو با نام «جسر الزوارق» ؛ «پل قایق ها» از آن یاد می شود. (6)طبق روایتی که طبری نقل می کند، باب (در) این پل پیش از دوران حکومت زیاد از درون مسجد دیده می شد. (7)و این نشانه آن است که پل

1- کوفه پیدایش شهر اسلامی، صص 272، 273، 290 و 291.
2- خطط الکوفه، ص 22؛ الحیاه الاجتماعیه، ص 161؛ کوفه پیدایش شهر اسلامی، صص 308 و 310.
3- کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص 308.
4- خطط الکوفه، ص 22.
5- فتوح البلدان، ص 285.
6- تاریخ الکوفه، ص 300؛ کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص 335.
7- تاریخ الطبری، ج 3، ص 151.