کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 175

در آن زمان در داشته و احتمالاً مأمورانی مراقب آن بوده اند. (1)این پل محل عبور مردم به سوی سواد و باغستان های کوفه، واقع در سمت دیگر فرات و نیز راه ارتباطی کوفه با شهرهای ایران، مانند تیسفون بود، (2)این پل در سال های حکومت عُمَر بن هُبَیره بر کوفه (103 - 105ه. ق) با مصالحی محکم تجدید بنا شد. (3)(نقشه های شماره 7 و 8)

ز) سیل بند کوفه (مُسَنّاه جابر)

مسنّاه جابر به گودال بزرگی در سمت شمال شرقی کوفه و در محلّه مُزَینه گفته می شد که بعدها دیوار دروازه کوفه در زمان منصور در آن بنا شد. (4)جابر نام فردی بوده است که قبل از اسلام در این ناحیه زندگی می کرد. (5)بنابراین، این سیل بند قبل از اسلام در این ناحیه وجود داشته و احتمالاً به صورت کانالی بوده که در مواقع طغیان آب فرات، مقدار اضافی آن آب را در خود جای می داده است.

ح) عاقول (شاهجان)

عاقول مکانی در شمال کوفه و در سمت رود فرات و خارج از محدوده شهر و چراگاه تابستانی (ییلاق) اسب های حکومت بوده است. (6)طبری لغت فارسی (شاهجان) را نیز در مورد این مکان به کار برده و آن را به معنای چراگاه ایران ترجمه می کند و ناظر بر این مکان را شخصی به نام سلمان بن ربیعه باهلی معرفی می نماید. (7)

1- کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص 335.
2- خطط الکوفه، ص 6.
3- کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص 335.
4- الحیاه الاجتماعیه، ص 35؛ کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص 360.
5- فتوح البلدان، ص 280.
6- کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص 132.
7- تاریخ الطبری، ج 3، ص 155.