کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 181

با عنوان هایی، همچون «جُمْجُمَه الاسلام» ، «کَنْزُ الایمان» ، شمشیر و نیزه خدا که آن را هرجا بخواهد قرار می دهد، یاد شده است. (1)

ب) ویژگی ها و صفت های منفی کوفیان

اشاره

نویسندگان مختلف، ویژگی های منفی فراوانی برای مردمان کوفه در مقطع تاریخی مورد بحث یادآور شده اند که به ذکر آنها پرداخته می شود و پیش از آن، دو نکته یادآوری می شود:

اولاً: این صفت ها و ویژگی ها به همه اهل کوفه مربوط نیست.

ثانیاً: این صفات در مرحله خاصی بروز داده شده است و چه بسا در مراحل دیگر به ضد این صفات در میان کوفیان برخورد نماییم.

به هرحال، این ویژگی ها عبارت اند از:

یک - دنیاطلبی

از همان ابتدای شروع جنگ های ایران و مسلمانان، گروه هایی از قبایل مختلف اعراب به طمع گردآوری غنایم به دنبال سپاه راه افتادند. (2)این عده پس از بنیان شدن شهر کوفه، در آن ساکن شده و بر اخلاقیات دیگر مردمان نیز تأثیر گذاشتند. وجود این خصیصه در کوفیان باعث شده بود تا روحیه «نان به نرخ روز خوردن» را به دست آورند و از هر جریان و حکومتی که دنیای آنان را تأمین کند، طرف داری نمایند. حوادث مختلف تاریخی مؤید این مدعاست.

در جنگ جمل که احتمال پیروزی حضرت علی (علیه السلام) بر سپاه دشمن کم بود، تعداد کمی به آن حضرت (علیه السلام) پیوستند؛ یعنی دوازده هزار نفر که شاید حدود ده درصد جمعیت کوفه را تشکیل می داد. (3)گرچه این تعداد کم از میان افراد شجاع و

1- فضل الکوفه، ص 71.
2- کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص 129.
3- تاریخ الطبری، ج 3، ص 513.