کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 183

گرفت که شایعه حرکت سپاه شام از سوی طرف داران سپاه عبیدالله میان مردم پخش شد که ترس از سپاه شام، خود یکی از نتایج دنیاطلبی کوفیان می باشد. (1)

امام حسین (علیه السلام) هنگام ورود در سرزمین کربلا این چنین به دنیاطلبی کوفیان تصریح می نماید:

مردم بندگان دنیایند و دین مانند امری لیسیدنی بر زبان آنها افتاده است، تا هنگامی دنبال دین می روند که معیشت (و دنیای) آنان برقرار باشد، اما هنگامی که در امتحان افتند، دین داران اندک خواهند بود. (2)

دو - نظام ناپذیری

بیشتر ساکنان کوفه را مردمی تشکیل می دادند که قبل از شهرنشین شدن، در میان قبایل خود و در صحراها و بیابان ها ساکن بودند (نقشه های 26- 29) و بدویت عربی بر آنها حاکم بود و این اولین بار بود که تجربه شهرنشینی را آزمایش می کردند. (3)یکی از صفت های این صحرانشینان، آزادی بی حدّ و حصری بود که در صحرا و بیابان داشتند. این صفت باعث می شد تا در مقابل قوانین یک نظام منسجم، تحمل کمتری داشته باشند. بر خلاف مردم شام که قرن ها از شهرنشینی آنها می گذشت، ازاین رو در مقابل حکومت، مردمی مطیع و آرام بودند. (4)

این صفت کوفیان باعث می شد تا آنان دائماً با امیران و والیان خود نزاع داشته باشند. به سبب همین ویژگی بود که خلیفه دوم، عمر بن خطاب را از دست خود به ستوه آوردند، به طوری که در مقام گلایه و شکوه از آنان چنین گفت: «چه مصیبتی بالاتر از اینکه با صد هزار جمعیت روبه رو باشی که نه آنها از امیران خود خشنودند و نه امیران از دست آنان رضایت دارند» . (5)

1- تاریخ الطبری، ج 4، ص 277.
2- موسوعه کلمات الامام الحسین (علیه السلام) ، ص 373.
3- کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص 80.
4- تاریخ الدوله الاسلامیه، ص 58.
5- تاریخ الطبری، ج 3، ص 243.