کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 197

پسرش با آنان و نیز سیاست های کلی امویان در شیعه زدایی جامعه کوفه، از آنان زهر چشم سختی گرفته بود به گونه ای که تا احتمال پیروزی نهضتی را نمی دادند، با آن همکاری نمی کردند. اینها همان هایی هستند که فرزدق آنان را برای امام حسین (علیه السلام) این چنین توصیف می نماید: «قلب های آنان با توست و شمشیرهایشان علیه تو کشیده شده است» . (1)

اما افراد حزب اموی را افرادی همانند عمرو بن حجاج زُبَیدی، یزید بن حَرَث، عمرو بن حُرَیث، عبدالله بن مسلم، عُماره بن عقبه، عُمَر بن سعد و مسلم بن عمرو باهلی تشکیل می دادند. (2)این حزب در زمان نهضت امام حسین (علیه السلام) درصد قابل توجهی از مردم کوفه را به خود اختصاص داده بود؛ زیرا تا آن زمان بیست سال از حکومت اموی ها در کوفه می گذشت، علاوه بر این، رؤسا و متنفذان بیشتر قبایل از این حزب بودند، ازاین رو بسیاری از مردم به سمت آنان گرایش پیدا کرده بودند.

خوارج کوفه گروه متعصب مذهبی بودند که در پایان جنگ صفین و پس از ماجرای حکمیت به وجود آمدند و باعث پدید آمدن حوادث خون بار فراوانی در تاریخ صدر اسلام شدند. این گروه پس از سرکوب شدن در جنگ نهروان به دست حضرت علی (علیه السلام) رو به نابودی می رفتند، اما در دوران حکومت معاویه که ناراضیان فراوانی فراهم آورده بود، قدرت گرفتند و در سال 43ه. ق در زمان فرمانداری مغیر بن شعبه در کوفه، قیامی را به رهبری مُسْتَوْرد بن عُلْفَه ترتیب دادند که به شکست انجامید. (3)

زیاد بن ابیه پس از به عهده گرفتن فرمانداری کوفه در سال 50ه. ق نقش عظیمی در سرکوب آنان ایفا کرد. (4)اما پنج سال پس از مرگ زیاد و در سال 58ه. ق قیام دیگری از آنان به رهبری حَیان بن ظَبْیان صورت گرفت که به وسیله عبیدالله سرکوب شد. (5)

1- تجارب الامم، ج 2، ص 57.
2- مقتل الحسین (علیه السلام) ، مقرّم، ص 149؛ حیاه الامام الحسین (علیه السلام) ، ج 3، ص 441.
3- تاریخ الطبری، ج 4، ص 138.
4- الحیاه الاجتماعیه، صص 270 و 272.
5- تاریخ الطبری، ج 4، صص 229 و 231.